انواع افزودنی های بتن
مدت زمان تقریبی برای مطالعه این مقاله: 14 دقیقه

انواع افزودنی های بتن

انواع متنوعی از افزودنی‌ها در بتن برای ارتقای عملکرد آن مورداستفاده قرار می‌گیرد. افزودنی بتن به‌عنوان مصالحی به جز سنگدانه، آب و سیمان تعریف می‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌شود که به بتن افزوده می‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌شود. در این بخش به بررسی آنها پرداخته‌ایم.

در این صفحه با انواع افزودنی های بتن آشنا می شوید:

    افزودنی‌های بتن در انواع مختلفی هستند که مورد استفاده قرار میگیرند. به‌طور کلی افزونی‌های بتن به موارد زیر تقسیم می‌شوند.

    1. افزودنی‌های کاهنده آب

    افزودنی‌های کاهنده آب، نام آن به‌خودی‌خود معرف آن است که از آن‌ها برای به حداقل رساندن میزان نیاز آب در مخلوط بتنی استفاده می‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌شود. روانی خاصیت مهم بتن است که با افزودن آب بهبود می‌یابد اما در صورت اضافه شدن آب بیش‌ازحد موردنیاز، مقاومت و دوام بتن تحت تأثیر قرار می‌گیرد.

    علاوه برافزایش روانی همچنین مقاومت بتن را ارتقا می‌دهد و پیوند خوبی بین بتن و فولاد ایجاد می‌کند، از ترک‌خوردگی، جدا شدن دانه‌ها، کرمو شدن، در رفتن شیره بتن و ... جلوگیری می‌کند.

    افزودنی‌های کاهنده آب به‌عنوان روان کننده نیز شناخته می‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌شوند و به سه نوع به نام های روان کننده، روان کننده متوسط و فوق روان کننده دسته‌بندی می‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌شوند. روان کننده معمولی مصرف آب را تا 10 درصد، روان کننده متوسط تا 15 درصد و فوق روان کننده‌ها مصرف آب را تا 30 درصد کاهش می‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌دهند.

    لیگنوسولفونات های کلسیم، سدیم و آمونیوم روان کننده‌هایی هستند که به‌طور رایج مورداستفاده قرار می‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌گیرند. برخی از فوق روان کننده‌های نسل جدید عبارت‌اند از آکریلیک‌های پلیمری، پلی کربوکسیلات، مولتی کربوویلاتتر ها و ... .

    2. افزودنی‌های کاهش گیرایی بتن

    افزودنی‌های کاهش گیرایی بتن نرخ هیدراتاسیون سیمان در مرحله ابتدایی آن را کند کرده و زمان گیرایی اولیه بتن را افزایش می‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌دهد. به این‌ها کند کننده نیز گفته می‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌شود و مخصوصاً در نواحی با دمای بالا که سرعت گیرایی بتن بالا است مورداستفاده قرار می‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌گیرد.

    گیرایی سریع در برخی موارد ممکن است منجر به ناپیوستگی در ساختار و پیوند ضعیف بین سطوح شود و فضاهای خالی غیرضروری در بتن ایجاد کند و ... . کند کننده‌ها برای مشکلاتی از این قبیل مفید هستند.

    افزودنی کند کننده رایج کلسیم سولفات یا گچ است. نشاسته، فرآورده‌های سلولزی، شکر معمولی، نمک‌های اسیدی از دیگر کند کننده‌ها هستند. اکثر افزودنی‌های کاهنده آب به‌عنوان کند کننده نیز عمل می‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌کنند و تحت عنوان روان کننده‌های کند کننده نامیده می‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌شوند.

    3. افزودنی‌های افزایش گیرایی بتن

    افزودنی‌های افزایش گیرایی بتن برای کاهش زمان گیرایی اولیه بتن استفاده می‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌شوند. آن‌ها فرآیند مرحله اولیه سخت شدن بتن را تسریع می‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌کنند ازاین‌رو به آن‌ها شتاب‌دهنده نیز گفته می‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌شود. این شتاب‌دهنده‌ها همچنین با افزایش سرعت هیدراتاسیون، مقاومت بتن در مراحل اولیه آن را بهبود می‌بخشند.

    سخت شدن زودتر بتن در وضعیت‌های متعددی مانند باز کردن سریع قالب‌ها، دوره کمتر عمل‌آوری، تعمیرات اضطراری، ساخت‌وساز در مناطق با دمای پایین و ... مفید است.

    برخی از افزودنی‌های شتاب‌دهنده عبارت‌اند از تری اتانولامین، کلسیم فرمات، فوم سیلیکا، کلسیم کلرید، ژل سیلیکای ریز تقسیم‌بندی شده و ... . کلسیم کلرید شتاب‌دهنده ارزان و رایج مورداستفاده است.

    افزودنی‌های افزایش گیرایی بتن

    4. افزودنی هوادهی بتن

    افزودنی‌های هوادهی یکی از مهم‌ترین اختراعات در فناوری بتن است. کارکرد اصلی آن‌ها افزایش دوام بتن در شرایط انجماد و ذوب است. با افزودن به مخلوط بتن، این مواد افزودنی میلیون‌ها حباب هوای مجزا را در سراسر مخلوط تشکیل می‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌دهند و باعث بهبود خواص بتن می‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌شوند.

    هوادهی در بتن باعث بهبود کارایی بتن، جلوگیری از جدا شدن سنگ‌دانه‌ها و در رفتن شیره بتن، کاهش وزن واحد و مدول الاستیسیته بتن، بهبود مقاومت شیمیایی بتن و کاهش مقاومت سیمان یا شن و ماسه یا آب در بتن و ... می‌شود.

    بیشتر ترکیبات مورداستفاده در هوادهی عبارت‌اند از رزین وینسول، دارکس، تیپول، چیکول و ... . این مواد افزودنی در واقع از رزین‌های چوب طبیعی، نمک‌های قلیایی، چربی‌های حیوانی و گیاهی و روغن و غیره ساخته‌شده‌اند.

    5. افزودنی‌های پوزولانی

    از افزودنی‌های پوزولانی برای تهیه مخلوط بتن متراکم استفاده می‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌شود که مناسب برای سازه‌های نگهدارنده آب مانند سدها، مخازن و غیره است. آن‌ها همچنین گرمای حاصل از هیدراتاسیون و انقباض حرارتی را کاهش می‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌دهند.

    بهترین مصالح پوزولانی در مقادیر بهینه بهترین نتیجه را به دست می‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌دهند و خطرات زیادی مانند واکنش سنگ‌دانه‌های قلیایی، فرونشست، سولفاته شدن و ... را کاهش می‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌دهد یا از آن‌ها جلوگیری می‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌کند.

    مواد پوزولانی که به‌عنوان افزودنی استفاده می‌شوند طبیعی یا مصنوعی هستند. مواد پوزولانی که به‌طور طبیعی وجود دارند شامل خاک رس، شیل، تاف آتشفشانی، پومسیت و ... هستند و پوزولآن‌های مصنوعی موجود شامل خاکستر بادی، فوم سیلیس، سرباره کوره انفجار، خاکستر پوسته برنج، سورخی و ... هستند.

    افزودنی پوزولانی

    6. افزودنی‌های ضد رطوبت

    برای ضد آب بودن و جلوگیری از رطوبت روی سطح بتن از ترکیبات ضد آب یا ضد رطوبت استفاده می-شود. علاوه بر خاصیت ضدآبی، در مرحله اولیه سخت شدن بتن نیز مانند شتاب‌دهنده عمل می‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌کنند.

    ترکیبات ضد رطوبت به شکل مایع، پودر، خمیر و غیره در دسترس هستند. مواد تشکیل‌دهنده اصلی این ترکیبات عبارت‌اند از سولفات آلومینیوم، کلرید آلومینیوم، سولفات روی، کلسیم کلرید، سیلیکات سودا و ... که فیلترهای متخلخل شیمیایی هستند.

    7. افزودنی‌های تشکیل گاز

    پودر آلومینیوم، کربن فعال‌شده، پراکسید هیدروژن معمولاً از افزودنی‌های تشکیل گازی هستند که عموماً مورداستفاده قرار می‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌گیرند. هنگامی‌که مواد افزودنی تشکیل گاز افزوده می‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌شوند، با هیدروکسید حاصل از هیدراتاسیون سیمان واکنش نشان می‌دهند و حباب‌های دقیقه‌ای از گاز هیدروژن موجود در بتن شکل می‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌دهند.

    دامنه تشکیل حباب در بتن بستگی به عوامل زیادی ازجمله مقدار افزودنی، ترکیب شیمیایی سیمان، دما، ریزدانه بودن و ... دارد. حباب‌های تشکیل‌شده به بتن در مقابله با نشست و در رفتن شیره بتن کمک می‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌کند.

    از افزودنی‌های تشکیل‌دهنده گاز برای تهیه بتن سبک نیز استفاده می‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌شود. برای هدف مقاومت در برابر در رفتن شیره بتن از مقادیر کمی افزودنی‌های تشکیل‌دهنده گاز که عموماً بین 5/0 تا 2 درصد وزن سیمان است استفاده می‌شود؛ اما برای ساختن بتن سبک به‌طورکلی مقدار 100 گرم در هر کیسه سیمان توصیه می‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌شود.

    8. افزودنی‌های تخلیه هوا

    افزودنی‌های تخلیه هوا برای از بین بردن هوای اضافی حفره‌های بتن استفاده می‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌شود. بعضی‌اوقات ممکن است سنگ‌دانه‌ها گاز را به داخل بتن رها سازند و هوای فرورفته بیش‌ازحد موردنیاز باشد، بنابراین این نوع مواد افزودنی مفید است. برخی از رایج‌ترین افزودنی‌های تخلیه هوا عبارت‌اند از تری بوتیل فسفات، سیلیکون‌ها، الکل‌های غیر محلول در آب و ... .

    9. افزودنی‌های ضد انبساط سنگ‌دانه‌های قلیایی

    انبساط سنگ‌دانه‌های قلیایی در بتن با واکنش قلیایی سیمان با سیلیس موجود در سنگ‌دانه‌ها اتفاق می-افتد. این عمل یک ماده ژل‌مانند را تشکیل می‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌دهد و باعث انبساط حجمی بتن می‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌شود که منجر به ترک‌خوردگی و تجزیه می‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌شود.

    استفاده از افزودنی‌های پوزولانی مانع از واکنش قلیایی سنگ‌دانه‌های می‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌شود و در برخی موارد مواد افزودنی هوادهی نیز مفید است. به‌طورکلی مواد افزودنی برای کاهش خطر واکنش قلیایی سنگ‌دانه‌ها، نمک پودر آلومینیوم و لیتیوم هستند.

    10. افزودنی‌های ضد آب بردگی

    مواد افزودنی ضد آب بردگی در بتن مخصوصاً برای سازه بتنی در زیرآب استفاده می‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌شود. این ماده باعث می‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌شود مخلوط بتنی در اثر فشار آب شسته نشود. این ماده چسبندگی بتن را بهبود می‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌بخشد. این نوع افزودنی‌ها از لاستیک‌های طبیعی یا مصنوعی، تیکنر های سلولزی و ... آماده می‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌شوند.

    افزودنی ضد آب بردگی

    11. افزودنی‌های دوغاب ریزی

    مواد افزودنی دوغاب ریزی به دوغاب اضافه می‌شوند تا با توجه به نیاز دوغاب، خاصیت آن را بهبود بخشند. بعضی‌اوقات، نیاز به ریختن سریع وجود دارد و بعضی‌اوقات نیاز است که دوغاب به‌کندی در درز ها و ترک‌ها نفوذ کند.

    ازاین‌رو، افزودنی‌های مختلفی به‌عنوان افزودنی‌های دوغاب ریزی بر اساس وضعیت استفاده می‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌شوند. زمانی که نیاز به دوغاب ریزی سریع باشد، شتاب‌دهنده‌هایی مانند کلسیم کلرید، تری اتانول آمین و غیره به‌عنوان افزودنی‌های دوغاب ریزی مورداستفاده قرار می‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌گیرند. به همین ترتیب از کند کننده‌هایی مانند اسید مخاطی، گچ و ... برای کند کردن زمان گیرایی دوغاب استفاده می‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌شود. افزودنی‌های تشکیل گاز مانند پودر آلومینیوم برای مقابله با نشست فونداسیون به دوغاب اضافه می‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌گردد.

    12. افزودنی‌های ضدخوردگی

    خوردگی فولاد در سازه بتن مسلح معمول است و در هنگام قرار گرفتن در معرض آب‌نمک، دودهای صنعتی، كلریدها و غیره بسیار شدید است. برای جلوگیری یا کند شدن روند خوردگی از مواد افزودنی ضدخوردگی استفاده می‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌شود. برخی از افزودنی‌های ضدخوردگی مورداستفاده در بتن مسلح عبارت‌اند از: بنزوات سدیم، نیترات سدیم، نیترات سدیم و ... .

    13. افزودنی‌های پیونددهنده

    مواد افزودنی پیونددهنده برای ایجاد پیوند بین سطوح بتنی قدیمی و تازه استفاده می‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌شوند. به‌طورکلی، اگر بتن تازه روی سطح بتن سخت شده ریخته شود، به دلیل پیوند ضعیف با سطح قدیمی احتمال شکست سطح بتن تازه وجود دارد.

    برای استحکام پیوند، مواد افزودنی پیونددهنده به سیمان یا ملات اضافه می‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌شود که درست قبل از ریختن بتن تازه روی سطح بتن اعمال می‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌شود. این نوع مواد افزودنی برای پوشش‌های روسازی، روکش روی سقف، تعمیرات و ... استفاده می‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌شوند. مواد افزودنی پیونددهنده امولسیون آب هستند و از لاستیک طبیعی، لاستیک مصنوعی، پلیمرهایی مانند پلی وینیل کلرید، پلی وینیل استات و ... ساخته می‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌شوند.

    14. افزودنی‌های ضد قارچ، میکروب و حشره

    برای جلوگیری از رشد باکتری‌ها، میکروب‌ها و قارچ‌ها روی سازه‌های بتنی سخت، توصیه می‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌شود که مخلوط دارای خاصیت قارچ‌کش، میکروب‌کش و حشره‌کش باشد. این خصوصیات را می‌توان با افزودن افزودنی‌هایی مانند فنل های پلی الی ژن، ترکیبات مس و امولسیون‌های دیزلنر و ... ایجاد کرد.

    15. افزودنی‌های رنگی

    مواد افزودنی رنگی رنگ‌دانه‌هایی هستند که در بتن تمام‌شده رنگ ایجاد می‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌کنند. مواد افزودنی مورداستفاده برای تولید رنگ نباید در مقاومت بتن تأثیر بگذارد. به‌طورکلی مواد افزودنی رنگی در آسیاب توپی به سیمان اضافه می‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌شود، سپس می‌توان سیمان رنگی به دست آورد که می‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌تواند برای ساخت بتن رنگی مورداستفاده قرار گیرد. برخی از ترکیبات رنگی و رنگ‌های حاصل از آن‌ها در زیر آورده شده است.افزودنی رنگی

    درصورتی‌که در حوزه صنعت ساختمان فعالیت می‌نمایید، پیشنهاد می‌شود با بانک اطلاعات ساختمان‌های در حال ساخت پرشین سازه آشنا شوید.

    پرسش و پاسخ‌های متداول

    کلیه حقوق برای شرکت ارتباطات ماندگار پرشین محفوظ می باشد.

    Copyright © 2019 Ertebatat Mandegar Persian Ltd. Ertebatat Mandegar Persian Company ® , All Rights Reserved.