تاثیر رکود بازار مسکن بر صنعت ساخت و ساز در ایران
مدت زمان تقریبی برای مطالعه این مقاله: 7 دقیقه
امیتاز 5 از 1 رای

تاثیر رکود بازار مسکن بر صنعت ساخت و ساز در ایران

احتمالاً در سال‌های اخیر با این واژه زیاد مواجه شدید. واژه‌ای که بار معناییِ چندان خوشایندی ندارد. درواقع رکود به شرایطی گفته می‌شود که در آن فعالیت‌های اقتصادی جامعه برای مدت‌زمانی بیشتر از چند ماه با افت زیادی روبرو می‌شود.

در این صفحه با تاثیر رکود بازار مسکن بر صنعت ساخت و ساز در ایران آشنا می شوید:

    رکود بر بخش‌های مختلفی تأثیر می‌گذارد از تولیدات صنعتی و اشتغال‌زایی تا ساختمان‌سازی و بورس. باید بدانید که رکـود رشد اقتصادی را متوقف می‌کند. معمولاً آمارهایی نظیر تولید ناخالص داخلی در دوران رکـود هرسال نسبت به سال قبل با کاهش چشم‌گیری روبرو است. رکود یک بخش طبیعی (اما ناخوشایند) از چرخه اقتصاد و تجارت است. درواقع بحران‌هایی که اتفاق می‌افتند می‌توانند آغازگر یک رکـود باشند. بحران‌هایی از جنس بیماری‌های همه‌گیر یا هر تغییر عمیق و اساسی در روند اقتصادی یک کشور، می‌تواند عامل رکود باشد.

    رکود بازار مسکن ایران

    مسکن ازجمله حیاتی‌ترین نیازهای هر انسانی در هر نقطه از کره زمین است که در کشور ایران بیشترین هزینه برای تهیه آن صرف می‌شود. اگر از جنبه اقتصادی به قضیه نگاه کنیم، می‌توانیم مطرح کنیم که تمامی بازارهای ایران برای سرمایه‌گذاری ریسک دارند و در هرلحظه امکان اینکه یک شوک، روند بازار را تحت تأثیر قرار دهد وجود دارد. دراین‌بین مسکن ازجمله بازارهایی بود که ریسک بسیار کمتری داشت و کمتر دچار نوسان قیمت و شوک‌های بزرگ می‌شد درواقع بازار مسکن در مسیر آرامی به سر می‌برد تا اینکه در سال ۹۸ با رشد بسیار زیادی مواجه شد. باوجود چنین افزایش قیمتی، اجاره‌بها نیز به‌عنوان عاملی تأثیرپذیر از قیمت مسکن، افزایش یافت. این افزایش چندین برابری قیمت مسکن در حالی اتفاق افتاد که قدرت خرید مردم به‌شدت کاهش‌یافته و متقاضیان خرید مسکن اقشار متوسط و پایین جامعه نبودند؛ بنابراین با کاهش تقاضا از جانب اکثریت جامعه رکود مسکن را از اواخر اسفندماه ۹۸ و فروردین ۹۹ شاهد هستیم. درواقع، قیمت مسکن روزبه‌روز از قدرت خرید مردم فاصله گرفته و این مسئله خودش را به شکل کاهش محسوس معاملات نشان داده است. در چنین شرایطی، سازنده‌ها با واحدهای آماده‌ به فروش در دسترس نبوده و توان مالی استارت پروژه‌های جدید را ندارند. از سوی دیگر نوسانات نرخ ارز و همچنین روند چشمگیر افزایش قیمت مصالح ساختمانی در کنار تلاطم قیمتی زمین و مسکن باعث شده سازنده‌ها برای قراردادهای مشارکت با مالکان خانه‌های کلنگی دچار سردرگمی شوند؛ وضعیتی که منجر به کاهش تولید مسکن شده است.

    عوامل مؤثر بر صنعت ساخت و عرضه مسکن 

    نتایج بررسی‌ها درباره عوامل مؤثر بر سرمایه‌گذاری در بازار ساخت و عرضه مسکن نشان می‌دهد که ۴ متغیر

    • هزینه ساخت‌وساز
    •  تورم در قیمت خرید ملک
    • تغییر قیمت ارز
    • بازدهی بازارهای رقیب ازجمله بازار سهام

    به ترتیب بیشترین تأثیر را در بروز یا تشدید نوسانات سرمایه‌گذاری در صنعت ساختمانی را دارند. از میان این متغیرها، اگرچه افزایش  هزینه ساخت، بیشترین تأثیر منفی را بر صنعت ساختمانی دارد اما افت‌وخیزهای شدید قیمت مسکن به‌خصوص حباب ناشی از جهش قیمت‌ها در بازار،‌ معاملات ملک را با نوسانات بزرگ روبه‌رو کرده و محیط ناامنی در بازار ساخت‌وساز به وجود آورده است. جای تعجبی وجود ندارد اگر مطرح کنیم که اطلاعات آماری بازار ساخت‌وسازهای مسکونی مشخص می‌کند که میزان سرمایه‌گذاری ساختمانی در کشور متناسب با افزایش قیمت مسکن، تقویت می‌شود. از طرفی دیگر با افزایش  هزینه‌های ساخت‌وساز سرمایه‌گذاری در صنعت ساختمانی نیز کاهش پیداکرده است.

    رکود بازار مسکن

    تأثیر رکود بازار مسکن بر گرانی مصالح ساختمانی

    این روزها هم‌زمان با افزایش چشمگیر نرخ ارز، نوسانات بازارهای داخلی و خارجی و سیاست‌گذاری‌های نادرست دولت، همراه با عدم نظارت مسئولان ذی‌صلاح، صنعت ساخت‌وساز با رکود مواجه شده است.

    این رکود در هر دوره به دلایل مختلفی اتفاق افتاده است که می‌توان به مسائلی از جنس عدم وجود برنامه مشخص از سوی دولت، عدم اجرای قانون مالیات‌ها در حوزه مسکن، اصرار برخی وزرای سابق بر تحریک تقاضا، دست‌های پنهان دلالان در افزایش نرخ مصالح ساختمانی و گرانی‌های ناباورانه هر مترمربع زمین اشاره کرد. مسئله‌هایی که درنهایت سبب افزایش سرسام‌آور قیمت‌ مصالح ساختمانی در بازار مسکن شده است.

    ‌مصالح ساختمانی سهم 50 درصدی در تعیین قیمت نهایی مسکن را دارند، بنابراین کنترل بازار مصالح می‌تواند در کاهش قیمت‌ها بسیار مؤثر باشد، چرا که در سه سال اخیر شاهد افزایش تدریجی قیمت مصالح و تجهیزات ساختمانی در کشور هستیم به‌طوری‌که در سال 96 و 97 به‌واسطه افزایش قیمت دلار قیمت مصالح نیز بالا رفت و در سال 98 این روند افزایشی تداوم یافت. درواقع طبیعی است که با افزایش قیمت مسکن شاهد تغییرات و رکود در صنعت ساخت‌وساز خواهیم بود.

    بنابراین، به‌طور حتم اگر مصالح ساختمانی با نرخ متعادل و قابل قبولی به دست سازنده و مصرف‌کننده برسد، می‌توان قیمت مسکن را نیز مدیریت کرد، در غیر این صورت با افزایش و نوسانات بازار دلار و عدم مدیریت بر نرخ مصالح، قیمت هزینه‌های تولید مسکن نیز بالا خواهد رفت و ما همچنان در سیکل معیوب رکود باقی خواهیم ماند.

    رکود بازار مسکن، سوغات کرونا

    بخش مسکن یکی از بزرگ‌ترین بخش‌های اقتصاد کشور است که علاوه بر اشتغال در بحث تولید ناخالص داخلی، رشد اقتصادی و بسیاری موارد دیگر بسیار واجد اهمیت است. این در حالی است که طبق آمارهای حاضر شیوع کرونا در ایران باعث شده معاملات آپارتمان‌های مسکونی در تهران و در فروردین‌ماه امسال به‌طور چشمگیری کاهش یابد. در پی چنین تحقیقاتی بانک مرکزی ایران که طی گزارشی که اخیراً منتشر کرده به بررسی معاملات مسکن در تهران پرداخته است. بر اساس این گزارش در اولین ماه سال ۱۳۹۹ فقط ۱۲۴۳ آپارتمان در پایتخت معامله‌شده است؛ بنابراین با این حساب تعداد معاملات در فروردین‌ماه نسبت به ماه قبل (اسفند ۱۳۹۸) و ماه مشابه سال قبل (فروردین ۱۳۹۸) به ترتیب ۸۷/۸ و ۶۳/۷ درصد کاهش پیداکرده است. روند کاهش تعداد معاملات مسکونی طی یک سال اخیر به‌غیراز موارد معدودی (دی و بهمن‌ماه) ادامه یافته بود اما ارقام فروردین‌ماه کاهش چشمگیری را نشان می‌دهد که حکایت از رکود شدید بازار در دوران شیوع کرونا و عدم رغبت به معاملات دارد.

    همچنین در این گزارش آمده که در فروردین‌ماه امسال اجاره‌بهای مسکن در شهر تهران و کل ایران در مقایسه با فروردین پارسال به ترتیب حدود ۲۹ و ۳۱ درصد افزایش قیمت داشته‌اند؛ که با کاهش ارزش ریال در سال‌های اخیر و افزایش نرخ تورم، قیمت مسکن هم در ایران رو به افزایش گذاشت و به‌تبع آن نرخ اجاره‌بها هم افزایش یافت. از طرفی کارشناسان یکی دیگر از دلایل افزایش قیمت را کمبود عرضه مسکن می‌دانند که این مسئله با افزایش قیمت مصالح ساختمانی در دوران کرونا گره‌خورده است.

    رکود بازار مسکن

    راهکارهای خروج از رکود در صنعت ساخت‌وساز

    رکود در بازار مسکن و صنعت ساخت‌وساز علت و معلول یکدیگر هستند و برای خروج ازاین‌دست بحران‌ها نیاز است تا با ارائه راهکارهای جامع مسئله را بهبود بخشید. بخشی از این راهکارها به شرح زیر است:

    1. برنامه‌‌ریزی دولت در جهت تأمین مسکن گروه‌های کم‌درآمد و حمایت از صنایع ساخت‌وساز
    2. مدیریت زمین برای تأمین مسکن و توسعه شهر و روستا در چارچوب استعداد اراضی، سیاست‌‌ها و ضوابط شهرسازی
    3. ایجاد و اصلاح نظام مالیات‌‌ها و ایجاد بانک اطلاعاتی زمین و مسکن در جهت کاهش قیمت اراضی
    4. نظارت دقیق بر بنگاه‌های خرید و اجاره ملک
    5. نظارت دقیق بر بازار خریدوفروش مصالح
    6. تقویت پژوهش و ارتقای سطح دانش علمی در حوزه مسکن و ساخت‌وساز

    همچنین مشاهده کنید: قیمت لحظه ای آهن آلات

    سخن آخر

    با توجه به بحث مطرح‌شده، اگر سیاست‌گذاران کلان کشوری حداقل بتوانند شرکت‌های موفق، باتجربه و دارای قدمت و برند را با هر امکانی موردحمایت قرار دهند، ما می‌توانیم امیدوار و شاهد نقش شگرف صنعت ساخت‌وساز بر رونق اقتصادی کشور باشیم. درواقع اگرچه رونق این صنعت شاید یک درمان دائمی برای اقتصاد کشور محسوب نشود، ولی بهترین مسکّنی است که به‌مراتب می‌تواند بهتر از بقیه صنایع به‌ویژه خودروسازی به تقویت تولید در کشور و رونق اقتصادی کمک کند. امیدواریم مقاله پیش روی شما مفید و ارزشمند واقع‌شده باشد.

    درصورتی‌که در حوزه صنعت ساختمان فعالیت می‌نمایید، پیشنهاد می‌شود با بانک اطلاعات ساختمان‌های در حال ساخت پرشین سازه آشنا شوید.

    پرسش و پاسخ‌های متداول
    نظرات

    کلیه حقوق برای شرکت ارتباطات ماندگار پرشین محفوظ می باشد.

    Copyright © 2019 Ertebatat Mandegar Persian Ltd. Ertebatat Mandegar Persian Company ® , All Rights Reserved.