تبلیغات در پرشین سازه
لوله ها و اتصالات ساختمانی
مدت زمان تقریبی برای مطالعه این مقاله: 14 دقیقه
امیتاز 5 از 4 رای

لوله ها و اتصالات ساختمانی

لوله‌ها و اتصالات ساختمانی ازجمله حیاتی‌ترین و مهم‌ترین بخش‌ها در لوله‌کشی یک ساختمان می‌باشند، چراکه به کمک این محصولات کاربردی است که عملیات مختلف در داخل ساختمان ازجمله لوله‌کشی فاضلاب به بهترین نحو انجام می‌گیرد.

در این صفحه با لوله ها و اتصالات ساختمانی آشنا می شوید:

    در این نوشتار از پرشین سازه مثل همیشه در کنار شما هستیم تا شما را با انواع اتصالات و لوله‌های ساختمانی آشنا و در باب هر یک به‌طور کامل صحبت کنیم؛ بنابراین با پرشین سازه بزرگ‌ترین بانک اطلاعات ساختمان‌های در حال ساخت کشور همراه باشید.

    انواع لوله‌های تأسیساتی

    به‌طورکلی لوله‌های تأسیساتی بر اساس جنس و مواد سازنده آن‌ها به انواع مختلفی تقسیم‌بندی می‌شوند و هر یک ویژگی‌های مخصوص به خود را دارا می‌باشند که شامل:

    ۱. لوله‌های فلزی

    • لوله‌های فولادی

    جالب است بدانید که لوله‌های فولادی در دهه ۱۸۰۰ میلادی وارد صنعت جهان شده و پیشرفت زیادی را به‌سرعت پس از ظهور به نمایش گذاشته‌اند. درواقع این لوله‌ها از فولاد کربن ساخته و دارای قطری بزرگی می‌باشند و کاربرد آن در لوله‌کشی آب و فاضلاب، ساخت اگزوز، فرمان مشعل، نرده‌ها، حفاظ کمک‌فنر، داربست، لوله شوفاژ، لوله گاز، غلاف چاه و بسیاری موارد دیگر می‌باشد. همچنین این لوله‌ها به دلیل مقاومت بالایی که در برابر گرما و خوردگی دارند و به دلیل استحکام زیاد، از بهترین گزینه‌ها در ساختن سیستم‌های لوله‌کشی در پتروشیمی و صنایع وابسته محسوب می‌شوند.

    مزایای لوله‌های فولادی

    1. مقاومت کششی و فشاری بالا
    2. امکان تولید وسیع با قطر و ضخامت‌های مختلف
    3. مقاوم در برابر خوردگی و دارای تداوم با استفاده از اتصالات جوشی

    ​​معایب لوله‌های فولادی

    1. امکان خوردگی خارجی
    2. امکان فرآیند الکترولیز
    3. افزایش قیمت به علت به‌کارگیری سیستم‌های داخلی و خارجی محافظ زنگ‌زدگی
    • لوله‌های گالوانیزه

    لوله‌های گالوانیزه درواقع همان لوله‌های فلزی است که برای محافظت از آن‌ها در برابر مواد خورنده و سایش روی آن‌ها را با پوششی از فلز روی پوشش می‌دهند. به‌طورکلی لوله‌های گالوانیزه نیز خود به دودسته‌ی لوله‌های فولادی گالوانیزه و لوله‌های آهنی گالوانیزه تقسیم می‌شوند.

    لوله‌های فولادی گالوانیزه

    درواقع جنس این لوله‌ها از فولاد نرمی است که در ساختن آن ورقه فولاد را با فشار داخل قالب عبور داده و درز آن را جوش می‌دهند و سپس آن‌ها را جهت افزایش مقاومت در برابر اسیدها و زنگ‌زدگی‌ها در یک وان از روی اندود (گالوانیزه) می‌کنند. لازم به ذکر است که این نوع لوله‌ها نسبت به نوع آهنی در برابر اسیدها مقاومت کمتری دارند.

    لوله‌های آهنی گالوانیزه

    لوله‌های آهنی گالوانیزه از آهن سفید نورد شده به وجود میایند که درز آن توسط دستگاه‌های درز جوش به هم جوش داده می‌شود و سپس لوله را در فلز روی مذاب فرومی‌برند. به همین علت آن‌ها را لوله‌های با درز نیز می‌نامند. این نوع لوله‌ها از رنگ تیره و خاکستری‌شان شناخته می‌شوند و عموماً به دو صورت سبک و متوسط تولید می‌شوند.

    مشاهده کنید: قیمت نبشی

    • لوله‌های چدنی

    لوله‌های چدنی همان‌طور که از نام آن‌ها نیز مشخص است ازجمله لوله‌هایی با جنس چدن بوده و معمولاً در سیستم لوله‌کشی فاضلاب مورداستفاده قرار می‌گیرد. همچنین ازجمله مزایا استفاده از این لوله‌ها می‌توان به باز کردن آسان گرفتگی آن‌ها، مقرون‌به‌صرفه‌تر بودن آن‌ها نسبت به لوله‌های آهنی و پوسیدگی کم‌تر نسبت به لوله‌های فلزی اشاره کرد. همچنین در کنار مزایای استفاده از این لوله‌ها معایبی نیز برای آن‌ها وجود دارد که ازجمله آن می‌توان به زمان‌بر بودن نصب این‌گونه لوله‌ها نسبت به لوله‌های فلزی، وزن زیاد و زنگ‌زدگی آن‌ها اشاره کرد.

    • لوله‌های مسی

    به‌طورکلی لوله‌های مسی از دیگر انواع لوله‌هایی هستند که در سیستم آب و فاضلاب، سوخت‌رسانی و دستگاه‌های تهویه مورداستفاده قرار می‌گیرد. درواقع این لوله‌ها بنا به کاربردشان با آلیاژها و ابعاد مختلفی تولید می‌شود و با توجه به هدایت الکتریکی و هدایت حرارتی فوق‌العاده مس، در بحث انتقال جریان الکتریکی و انتقال حرارت بسیار کارا می‌باشند؛ اما ازآنجاکه استفاده از فلز مس به‌عنوان لوله در پروژه‌های مختلف هزینه‌بر می‌باشد در مقیاس‌های بزرگ چندان همه‌گیر نمی‌باشد.

    لوله و اتصالات

    • لوله‌های سربی

    لوله‌های سربی، یکی از انواع لوله‌های فلزی غیر آهنی می‌باشند که تاریخچه‌ی بلند و مصارف گوناگونی دارند. به‌طورکلی این لوله‌ها در انتقال آب و فاضلاب، خط‌های انتقال شیمیایی، هسته‌ای، لوله و روکش کابل کاربرد دارند؛ اما با شناخت معایب سرب، خیلی زود استفاده از آن در ساخت لوله در جهت انتقال آب شرب و مواردی که با بهداشت عمومی دیگر بود خودداری شد.

    • لوله آلومینیومی

    لوله آلومینیوم یکی از انواع پروفیل‌های آلومینیومی است که در صنایع مختلف برای کاربردهای مختلف در سایز، ضخامت و آلیاژهای متفاوت مورداستفاده قرار می‌گیرد. به‌طورکلی لوله‌های آلومینیومی دارای وزن کم و در مقابل، استحکام و طول عمر بالا هستند. به دلیل ویژگی منحصربه‌فرد آلومینیوم این نوع از لوله‌ها بسیار موردتوجه قرارگرفته است و کاربرد زیادی در صنعت و سخت و ساز خانه وسایل خانه دارد.

    ۲. لوله‌های غیرفلزی

    • لوله سیمانی

    به‌طورکلی لازم است بدانید که لوله‌های سیمانی بیشتر برای مجراهای فاضلاب مورداستفاده قرارگرفته و یکی از انواع آن، لوله سیمانی نسوز است که مخصوص دودکش‌های باربکیو، شومینه، پکیج و موتورخانه می‌باشد. همچنین لازم به ذکر است که این نوع لوله‌ها نیازی به عایق‌بندی ندارند و خود، عایق مناسبی محسوب می‌شوند.

    • لوله پلاستیکی

    ازجمله انواعی دیگری از لوله‌های غیرفلزی که در تأسیسات مورداستفاده قرار می‌گیرند، لوله‌های پلاستیکی می‌باشند. درواقع انواع لوله پلیکا PVC، لوله پلی‌اتیلن و لوله پروپیلن در دسته لوله‌های پلاستیکی قرار می‌گیرند.

    لوله‏ های پلاستیکی نیز اگرچه دارای معایب و مشکلات خاص خود ازجمله آسیب‌پذیری آن‌ها در برابر اشعه خورشید و محدودیت دمایی می‏باشند اما انواع خاصی از آن‏ها برای کاربردهای خاصی مناسب‏ترین انتخاب می‏باشند. از طرفی با توجه به پیشرفت‏های روز‏افزون در دانش و فن‏آوری صنایع پتروشیمی و علوم مهندسی پلیمر روش‌هایی برای مقاومسازی و کیفیت‌بخشی به لوله‏های پلاستیکی و برطرف سازی عیوبشان ابداع گردیده که بسیار مؤثر نیز بوده‌اند.

    از مزایای این‌گونه لوله‌ها می‌توان به قیمت پایین، تعمیر آسان در هنگام آسیب‌دیدگی، عدم زنگ‌زدگی، وزن پایین، حمل‌ونقل آسان، یکنواختی جدار داخلی لوله‌ها و عدم نیاز به عایق‌کاری اشاره نمود.

    لوله و اتصالات

    • لوله پلیکا از نوع پی‌وی‌سی

    ماده تشکیل‌دهنده پلیکا یا پی‌وی‌سی نوعی پلاستیک بسیار پرکاربرد است، این ماده در حال حاضر تا حد زیادی در سازه‌های ساختمانی که به دست بشر ساخته می‌شود مصرف می‌شود. در سال‌های گذشته پی‌وی‌سی جایگزین چوب، سیمان و سفال شده است. پی‌وی‌سی در ساخت لوله برق، لوله فاضلاب، کانال و لوازم نصب کردنی، کف سازی و سقف سازی و در شکل نرم برای عایق و پوسته‌های کابل الکتریکی به کار می‌رود.

    • لوله پلی بوتیلن

    پلی بوتیلن نوعی لوله از جنس رزین مصنوعی است که به‌طور گسترده در ساخت لوله‌کشی و آب‌رسانی ساختمان‌های مسکونی و تجاری مورداستفاده قرار می‌گیرد. امروزه این محصول با توجه به قیمت مقرون‌به‌صرفه و سهولت در نصب، به‌عنوان جایگزین لوله‌های مسی بکار می‌رود.

    امروزه استفاده از این نوع لوله با پیشرفت تکنولوژی در سراسر دنیا رواج پیداکرده و محبوب شده است چراکه لوله‌های پلی بوتیلن در برابر یخ‌زدگی، زنگ‌زدگی، خوردگی، خاک‌های اسيدی و رسوب گرفتگی مقاومت زیادی دارند.

    • لوله پلی‌اتیلن

    لوله پلی‌اتیلن به زبان ساده لوله‌ای است که از جنس پلی‌اتیلن ساخته‌شده است و همین مواد عاملی برای مزایای بی‌شمار این نوع از لوله می‌باشد. لوله‌های پلی‌اتیلن دارای، کیفیت بالا، بارگیری و حمل‌ونقل لوله و اتصالات پلی‌اتیلن به‌راحتی، وزن نسبتاً پایین، نصب سریع و آسان، این نوع از لوله‌ها را به بهترین انتخاب در پروژه‌های گوناگون تبدیل کرده است.
    از این نوع لوله در آب‌رسانی، شبکه‌های گاز، شبکه فاضلاب، خطوط انتقال، مجرای برق، ارتباطات و لوله‌های فاضلاب و زهکشی استفاده می‌شود.

    • لوله پروپیلن

    سیستم‌های لوله‌ای با جنس پلی پروپیلن به‌صورت گسترده در صنعت مورداستفاده قرار می‌گیرند. وزن سبک، مقاومت در برابر جوشکاری و سایش سبب شده است تا این جنس از لوله دوام بالایی داشته باشد. همچنین لوله‌های پلی پروپیلن عایق حرارتی و الکتریکی خوبی هستند و دماهای بالا تا ۹۰ درجه سانتی‌گراد در طولانی‌مدت تأثیری روی ساختارهای لوله‌ی پلی‌پروپیلن نمی‌گذارد. همچنین مقاومت شیمیایی عالی در برابر محلول‌های آبی، اسیدی، قلیایی، نمک‌ها و تعداد زیادی از حلال‌های آلی این لوله‌ها را پرکاربرد نموده است.

    بیشتر بخوانید: گچ و خاک و نحوه انجام آن

    آشنایی با لوله‌های پنج لایه

    لوله‌های پنج لایه دارای یک لایه لوله آلومینیومی، دولایه پلیمر و دولایه چسب مخصوص می‌باشند و از مقاومت بسیار بالایی در برابر خوردگی برخوردارند. یک لوله پنج لایه باکیفیت به‌هیچ‌عنوان زنگ نمی‌زند و یا دچار رسوب نمی‌شود. درواقع ساختار این نوع از لوله‌ها به‌گونه‌ای است که اکسیژن هیچ راهی برای ورود به لوله‌های ۵ لایه ندارد. همچنین این لوله‌ها در برابر حرارت دارای مقاومت بوده و استفاده از این محصول در لوله‌کشی آب و فاضلاب ساختمان بسیار مناسب می‌باشد.

    آشنایی با اتصالات لوله‌کشی

    جالب است بدانید که اتصالات لوله‌کشی جزء اولین اتصالات امروزی هستند که کاربرد بسیار زیادی در ساختمان‌سازی داشته و ازآنجاکه استفاده از لوله‌های فلزی بسیار متداول بوده است، جنس آن‌ها نیز از فلزات می‌باشد؛ اما همواره مشکلاتی در باب نحوه‌ی آب‌بندی آن‌ها وجود داشته است؛ بنابراین ساخت لوله و اتصالات جدیدتر شکل گرفت.

    در همین راستا پای اتصالات برنجی به میان آمده و امروزه انواع مختلفی از اتصالات لوله‌کشی را از این جنس فلز می‌سازند. همچنین لازم به ذکر است که لوله و اتصالات پلی‌اتیلن یکی از جدیدترین اتصالات ساختمانی بوده که از وزن کمی برخوردار و نصب کردن آن‌ها نیز بسیار راحت‌تر از سایر لوله‌ها و اتصالات می‌باشد. در کنار این مزایا اتصالات پلی‌اتیلن دارای پوشش درونی خاصی می‌باشند که رسوب کمتری را به خود جذب می‌کند؛ بنابراین اگر به دنبال لوله و اتصالات باکیفیت و مقاوم هستید، بهتر است اتصالات پلی‌اتیلن را انتخاب نمایید.

    لوله و اتصالات

    انواع اتصالات لوله‌کشی ساختمان

    به‌طورکلی گسترده بودن سیستم‌های لوله‌کشی باعث شده است که بتوانیم یک ساختمان را به شکل‌های مختلف لوله‌کشی کنیم؛ بنابراین کاملاً طبیعی است که اتصالات بخش‌های مختلف لوله‌کشی در ساختمان از اهمیت ویژه‌ای برخوردار است.

    اتصالات مغزی

    درواقع اگر بخواهیم دو قطعه را هنگام لوله‌کشی به هم متصل کنیم، معمولاً از اتصالات مغزی استفاده می‌کنیم. مغزی‌ها در حقیقت لوله‌های کوچک هستند که دو طرف آن‌ها رزوه شده و باعث می‌شود که بتوان از آن‌ها برای اتصال لوله‌ها استفاده کرد. همچنین از دیگر کاربردهای اتصالات مغزی، کم‌وزیاد کردن قطر لوله‌ها است؛ بنابراین با استفاده از مغزی می‌توان دو لوله با قطرهای مختلف را به هم وصل کرد.

    مهره‌ی ماسوره

    این نوع از اتصالات را احتمالاً همه‌ی شما دیده‌اید! درواقع طراحی مهره‌ماسوره به‌صورت سه‌تکه‌ای انجام‌شده و این تکه‌ها شامل نری و مادگی و همچنین قسمت ارتباط‌دهنده هستند که با توجه به نوع کاربرد دارای رزوه‌های مختلفی نیز می‌باشند. مهره‌ی ماسوره سه کاربرد بسیار مهم دارد که عبارت‌اند از:

    • قابل‌استفاده در سیستم‌های لوله‌کشی بسته در ساختمان
    • برای متصل کردن دستگاه‌های مختلف مثل آب‌گرم‌کن، پکیج دیواری و غیره
    • استفاده در شیرهای قطع و وصل‌کننده

    درپوش لوله

    درپوش لوله ساده‌ترین نوع اتصالات ساختمانی می‌باشد که برای انسداد لوله‌ها استفاده می‌شوند. درواقع اگر بخواهیم یک لوله با قطر کم را مسدود کنیم، درپوش‌های چهارگوشه بهترین گزینه می‌باشد.

    بوشن‌ها

    بوشن یک نوع از اتصالات لوله‌کشی است که داخل آن به‌صورت کامل رزوه شده است؛ بنابراین می‌توان از آن‌ها برای متصل کردن لوله‌هایی استفاده کرد که سطح بیرونی آن‌ها رزوه شده (داخل آن شیارهایی ایجادشده) باشد. انواع بوشن را بر اساس نوع کاربرد به سه دسته تقسیم می‌شود که شامل:

    • بوشن معمولی

    اگر بخواهیم دو لوله با قطر یکسان را به هم متصل کنیم از بوشن های معمولی استفاده می‌کنیم.

    • بوشن تبدیل

    این نوع بوشن‌ها برای اتصال دو لوله با سایزهای مختلف کاربرد دارد.

    • بوشن رو پیچ توپیچ

    بوشن رو پیچ تو پیچ ازجمله اتصالاتی با رزوه‌ی داخلی و رزوه‌ی خارجی است و می‌توان به‌وسیله‌ی آن‌ها مقدار کمی به طول لوله‌ی اصلی اضافه کرد.

    انواع فلنج و واشر

    فلنچ نوعی صفحه‌ی چدنی است که می‌توان از آن برای بستن اتصالات لوله‌کشی مخصوص استفاده کرد. لازم به ذکر است، نصب فلنچ ها باید با دقت بسیار زیادی انجام شود چراکه اگر پیچ‌ها به‌صورت مناسب بسته نشده باشد، ممکن است به لوله‌کشی آسیب وارد کند.

    اتصالات سه‌راهی

    این نوع از اتصالات بسیار پرکاربرد بوده و می‌توان از آن در تمامی سیستم‌های لوله‌کشی ساختمانی استفاده کرد. کاربرد ویژه‌ی سه‌راهی‌ها ایجاد انشعاب‌های فرعی در مسیر لوله‌کشی اصلی است. چراکه به‌وسیله‌ی این اتصالات می‌توان آب را به نواحی مختلف ساختمان انتقال داد. به‌طورکلی سه‌راهی‌ها را بر اساس نوع طراحی به سه دسته تقسیم می‌کنند که عبارت‌اند از:

    • سه‌راهی تبدیلی

    اگر بخواهیم از لوله‌های با قطر یکسان انشعاب بگیریم باید از سه‌راهی تبدیل استفاده کنیم.

    • سه‌راهی قائم

    به‌طورکلی اگر لوله‌های اصلی دارای زاویه 90 درجه باشند و بخواهیم از آن‌ها انشعاب بگیریم باید از سه‌راهی قائم یا سه‌راهی معادل استفاده کنیم. لازم به ذکر است که رزوه‌های این سه‌راهی به سمت داخل است.

    • سه‌راهی 45 درجه

    همان‌طور که از نام این نوع از اتصالات مشخص است از آن‌ها برای انشعاب گرفتن در زاویه‌های 45 درجه استفاده می‌شود.

    اتصالات چهارراهی

    این نوع از اتصالات نیز مانند سه‌راهی‌ها برای ایجاد انشعاب و گسترش لوله‌کشی به نواحی مختلف ساختمان استفاده می‌شود. تنها تفاوت آن‌ها بیشتر شدن تعداد انشعاب از سه‌به‌چهار است که می‌تواند کاربردهای منحصربه‌فردی داشته باشد.

    اتصالات زانویی

    به‌طورکلی در سیستم‌های لوله‌کشی گاهی لازم است که مسیر لوله‌ها را تغییر دهیم. به همین منظور از انواع زانویی می‌توان استفاده کرد؛ بنابراین زانویی‌ها را نیز می‌توان در انواع مختلفی تقسیم‌بندی کرد که شامل:

    • زانویی تبدیل

    درواقع این نوع از اتصالات برای تغییر مسیر لوله‌های با قطر مختلف استفاده می‌شود.

    • زانویی 90 درجه

    جالب است بدانید که به این نوع از زانویی چپقی نیز گفته می‌شود و برای تغییر جهت لوله‌ها به‌اندازه‌ی 90 درجه مورداستفاده قرار می‌گیرند.

    • زانویی 45 درجه

    اگر بخواهیم مسیر لوله‌کشی را به‌اندازه‌ی 45 درجه منحرف کنیم، از زانویی‌های 45 درجه استفاده می‌کنیم. لازم به ذکر است که در این نوع زانویی‌ها میزان گرفتگی لوله بسیار کم‌تر از زانویی‌های 90 درجه است.

    سخن آخر

    همان‌طور که در این مقاله از پرشین سازه مطالعه کردید، لوله‌کشی یک ساختمان و استفاده از محصولات مناسب می‌تواند امر مهمی در راستای پخش و توزیع آب سرد و گرم، لوله‌کشی شوفاژها و پکیج‌ها در کنار لوله‌کشی فاضلاب تلقی شود. همچنین استفاده از اتصالات مرغوب و کاربردی در این سیستم‌ها نیز از همان درجه اهمیت برخوردار است که به‌طور کامل در باب هر یک از موارد مطرح‌شده در این نوشتار صحبت شد. در پایان نیز لازم به اذعان است که معمولاً اتصالات و لوله‌ها ازجمله بااهمیت‌ترین متریال در یک ساختمان به‌حساب می‌آیند، بنابراین جدا از قیمت بحث کیفیت و مرغوبیت حرف اول و آخر را میزند، چراکه اگر غیرازاین باشد خسارات جبران‌ناپذیری را به ساختمان تحمیل می‌کند.

    پرسش و پاسخ‌های متداول

    نظرات

    کلیه حقوق برای شرکت ارتباطات ماندگار پرشین محفوظ می باشد.

    Copyright © 2019 Ertebatat Mandegar Persian Ltd. Ertebatat Mandegar Persian Company ® , All Rights Reserved.