تبلیغات در پرشین سازه
وال پست ساختمانی
مدت زمان تقریبی برای مطالعه این مقاله: 10 دقیقه
امیتاز 5 از 1 رای

وال پست ساختمانی

زلزله تلخ کرمانشاه در سال 96 را به خاطر دارید؟ این زلزله فاجعه‌بار از جهات بسیاری خبرساز شد. تلفات، خسارات، رسیدگی‌های بعد از زلزله، حمایت‌های مردمی و غیره؛ اما در کنار همه مواردی که درباره این فاجعه موردتوجه قرار گرفت.

در این صفحه با وال پست ساختمانی آشنا می شوید:

    باید به یک نکته کوچک توجه کرد، نکته‌ای که برای مهندسین و سازنده‌های ساختمان اهمیت زیادی دارد و درس بزرگی است. درسی که متأسفانه با صرف هزینه مالی و جانی زیادی عبرت‌آموز شد. اگر به عکس‌ها و تصاویر ساختمان‌ها، مخصوصاً آپارتمان‌ها و به‌ویژه ساختمان‌های مسکن مهر بعد از زلزله کرمانشاه نگاه کنید متوجه نکته عجیبی می‌شوید. اینکه ساختمان فرونریخته، به‌اصطلاح چهارستون سازه و بنا همچنان سرپاست، اما خبری از دیوارهای بیرونی واحدها نیست! همه دیوارها فروریخته‌اند! بله و متأسفانه بخش عمده‌ای از خسارات جانی واردشده به مردم، به خاطر ریزش همین دیوارهاست، نه ساختمان.

    این اتفاق که در نگاه اول ممکن است برای عامه مردم عجیب به نظر برسد، (هرچند مهندسین به‌خوبی علت آن را می‌دانند)، به خاطر عدم به کار بردن وال پست در سازه‌های ساختمانی آن منطقه است. ازنظر اصول مهندسی، دیوارهای غیرحمال ساختمان باید به‌خوبی به بدنه سازه متصل باشند تا بتوانند نیروی وارده از طریق باد، طوفان و زلزله را به قاب ساختمان منتقل کنند و خودشان فرونریزند؛ اما از طرف دیگر، این دیوارها باید حدود 2.5 سانتی‌متر هم ازنظر اتصال با بدنه فاصله داشته باشند! اما چه طور می‌شود دیوارها را به قاب ساختمان به‌خوبی متصل کرد، بدون اینکه دیوار تماس مستقیمی با قاب ساختمان داشته باشد؟ سؤال اصلی این است که وال پست چیست؟ و چه اهمیتی در ساختمان دارد؟

    وال پست ساختمانی

    وال پست ازنظر ترجمه لغوی یعنی نگه‌دارنده دیوار. وال پست‌ها در اصل کلاف‌هایی غیر سازه‌ای هستند که جزو اعضای میانقاب ساختمان به‌حساب می‌آیند. کلاف‌های وال پست که می‌توانند به‌صورت های مختلفی اجرا شوند، وظیفه نگه‌دارندگی از دیوار و اتصال تیغه‌های بیرونی به بدنه و قاب ساختمان را به عهده‌دارند. این اتصال به بدنه باعث می‌شود تا تیغه‌ها در برابر عوامل بیرونی مانند باد، طوفان و زلزله، نیروی وارده را به بدنه یا همان اسکلت ساختمان منتقل کنند و خودشان که مقاومت کمتری دارند، آسیب نبینند.

    کلاف‌های وال پست درواقع برای یکپارچه کردن تیغه‌های ساختمانی مورداستفاده قرار می‌گیرند. این کلاف‌ها خودشان به‌اندازه تیرآهن‌های ساختمانی مقاومت و قدرت ندارند، اما وظیفه‌شان این است که مانند یک قاب چندبخشی آجرها و مصالح دیوار را دربر بگیرند و آن‌ها را بافاصله‌ای معقول که از به خاطر خود کلاف‌هاست، به قاب و اسکلت ساختمان متصل کنند. این یکپارچگی کلید استحکام و قدرت دیوار خواهد بود. استفاده از وال پست راهکار مهندسی بسیار خوبی برای مقاوم کردن دیوار بدون نیاز به استفاده از مصالح سنگین و ضخیم است. چراکه در ساختمان‌های قدیمی، برای استحکام دیوار سعی می‌شد خود تیغه‌ها با مصالح سنگین و به‌صورت ضخیم ساخته شود، اما مهندسی جدید با استفاده وال پست توانسته بدون نیاز به استفاده از مصالح زیاد و سنگین، مشکل مقاومت تیغه‌ها را حل کند.

    انواع وال پست ساختمانی

    وال پست معمولاً یا از جنس فلزی است، یا از جنس بتن آرمه. شکلشان هم می‌تواند یا به‌صورت ناودانی باشد، یا قوطی و یا پروفیل نبشی. وال پست‌ها را بافاصله‌های مشخص و در اندازه‌های معین به کار می‌برند تا بتوانند وظیفه نگهداری از دیوارهای ساختمانی را به‌خوبی انجام دهند. این کلاف‌های فلزی یا بتنی که معمولاً یه صورت تیر و ستون اجرا می‌شوند اغلب در انتهای فریم با دهانه بالا کار گذاشته می‌شوند.

    وال پست

    اجرای وال پست ساختمان

    بسته به اینکه اسکلت ساختمان شما فلزی باشد، بتنی باشد یا از بلوک‌های سیمانی تشکیل‌شده باشد، اجرای وال پست تفاوت خواهد کرد و متناسب با جنس اسکلت سازه خواهد بود. نحوه اجرای وال پست برای هرکدام از انواع اسکلت ساختمانی به‌صورت زیر است:

    وال پست در اسکلت بتنی

    در مرحله اول باید جای اجرای وال پست‌ها طبق نقشه ساختمان معین شود. بعدازآن ورقه‌های اتصال کف و سقف در جای خودشان قرار می‌گیرند. مجریان باید حواسشان به فاصله موردنیاز برای نصب وال پست باشد و جای آن را به‌اندازه دقیق خالی بگذارند. سپس در زمان ردیف کردن بلوک‌ها باید در هر دو ردیف از بست استفاده کرد تا هر دو دیوار مجزا به هم متصل شوند. بعد از ساخته‌شدن دیوار از چهار میلگرد استفاده می‌شود که به ورقه‌های اتصال کف و سقف جوش داده خواهند شد.

    و در آخر هم با سیم آرماتوربندی میلگردها به بست های تعبیه‌شده وصل می‌شوند و دو طرف دیوار قالب‌بندی خواهد شد. بعدازآن داخل قاب‌های آماده‌شده بتن‌ریزی می‌شود و درنهایت پس از باز کردن قالب‌های ریخته شده، وال پست‌ها، کاملاً مطابق با اندازه و ضخامت دیوار خودشان را نشان می‌دهند.

    وال پست در اسکلت سیمانی

    در ساختمان‌هایی با اسکلت سیمانی که به آن‌ها بلوک سبک هم می‌گویند، اصولاً اجرای وال پست ساده‌تر است. به این صورت که مثل مراحل مورداشاره ابتدای جای وال پست طبق نقشه ساختمان مشخص می‌شود، سپس ورقه‌های اتصال کف و سقف تعبیه می‌شوند. همچنان سازنده باید مراقب ایجاد فاصله کافی برای قرار گرفتن وال پست باشد. بعدازآن کلاف‌های وال پست به ورقه‌های اتصال جوش داده می‌شوند. سپس در یک‌طرف بلوک به‌صورت کامل چیده می‌شود و در طرف دیگر وال پست از داخل بلوک ایجاد خواهد شد.

    وال پست در اسکلت فلزی

    اجرای وال پست در اسکلت فلزی بسیار ساده‌تر از دو مورد قبلی است. چراکه مستقیماً در مراحل اجرایی می‌توانید وال پست‌ها را به اسکلت فلزی ساختمان جوش دهید و به تیر و ستون متصل نمایید. مشخصاً در ساختمان‌هایی با اسکلت فلزی حتماً باید از وال پست‌های فلزی استفاده کنید.

    مشاهده کنید: قیمت آجر و سفال

    روش‌های اجرای وال پست

    با انواع اتصال و اجرای واپست در ساختمان‌ها با اسکلت‌های متفاوت آشنا شدید؛ اما جدای از اینکه در چه نوع ساختمانی چگونه وال پست‌ها اجرا می‌شوند، روش‌های مختلفی هم برای اجرا کردن آن‌ها وجود دارد؛ که بسته به شرایط ساختمان، جنس اسکلت، نظر و صلاحدید مهندس و غیره یکی از این روش‌ها انتخاب می‌شود. به‌صورت کلی روش‌های مختلف اجرای وال پست ساختمانی به شکل زیر است:

    • اتصال به ستون‌های ساختمان با استفاده از میلگرد
    • مهار کردن دیوار با قرار دادن میلگرد داخل کف ساختمان
    • تسمه دور ستون
    • مهار دیوار با گذاشتن میلگرد در ستون‌های کناری
    • با استفاده از انکر بولت و نبشی کشی
    • وال پست برای جان‌پناه بام ساختمان
    • مهار کردن دیواربه‌دیوار برشی به‌واسطه رد کردن میلگرد در سوراخ قاب‌ها

    نکات اجرایی وال پست ساختمانی

    برای اجرای وال پست نکته‌های کلیدی و مهمی وجود دارد که با رعایت کردن آن‌ها می‌توانید تأثیر بسیار زیادی در ساخت اصولی و کیفیت نهایی کار ساختمان داشته باشید.

    حتماً قبل از بتن‌ریزی سقف بیس پلیت را در زیر و روی تیر بتنی، در محل‌های اجرای وال پست تعبیه کنید. اگر بیس پلیت قبل از بتن‌ریزی انجام نشود مجبور خواهید شد که پلیت ها را از بالا و پایین به تیرها با رول بولت متصل کنید. یادتان باشد که هرگز نباید برای اتصال پلیت ها به جان تیرها از میخ‌های فولادی سه سانتی استفاده کنید. همچنین وال پست‌ها را هم نباید با میلگرد به تیر متصل کرد.

    قبل از شروع مراحل جوشکاری وال پست‌ها حتماً نقشه را دوباره بررسی کنید و ابعاد داخلی را اندازه بگیرید تا بعد از دیوارچینی دچار مشکل نشوید. یادتان باشد که حداقل پروفیل مصرفی برای وال پست‌ها نبشی 5 است، اما درنهایت باید بر اساس نقشه و نظر طراح عمل کنید. در اغلب ساختمان‌ها سازنده تلاش می‌کند تا برای اطمینان بیشتر از نبشی 6 استفاده کند.

    پروفیل‌های موردنیاز برای ساختن وال پست‌ها باید حتماً یک لایه ضدزنگ خورده باشند. همچنین برای جلوگیری از ترک خوردن در اثر حرکت‌های جانبی ساختمان، بهتر است در مراحل نازک‌کاری روی وال پست‌ها توری یا رابیتس بکشید و با سیم مفتول محکم کنید.

    یک نکته ظریف دیگر این است که باید در وال پست‌های عمودی، در فاصله‌های یک متر به یک متر، با استفاده از میلگردهای آجدار حداقل با نمره 10، شاخک‌ها یا قوطی‌هایی را به وال پست‌ها جوش دهید تا تیغه و وال پست به‌خوبی به هم متصل شوند و گیر کنند. همچنین برای گیر بیشتر وال پست‌های افقی بهتر است در فاصله‌های یک تا یک و نیم متری، با میلگردهای آجدار حداقل نمره 14، وال پست را به سقف سازه متصل کنید.

    یادتان باشد که حتماً باید از شاغول بودن یا هم‌راستایی افقی وال پست‌ها در هر طبقه اطمینان حاصل کنید؛ که این کار را می‌توان با ریسمان کشی انجام داد. علاوه بر آن دقت داشته باشید که جوشکاری توسط فردی که صلاحیت و مهارت کافی در این کار دارد صورت بگیرد تا جلوی هرگونه خطا گرفته شود. به یاد داشته باشید که استحکام تیغه‌ها وابسته به درست اجراشدن وال پست‌ها در همه ابعاد است. پس در تمام مراحل اجرایی دقت نظر به خرج دهید و کار را اصولی و منظم انجام دهید.

    وال پست

    قوانین مربوط به وال پست ساختمانی

    برای اینکه طبق ضوابط قانونی کار ساخت را پیش ببرید و در مراحل اجرایی به مشکلات قانونی توسط ناظرین برنخورید، بهتر است در همان ابتدا با تمام قوانین موجود ساخت‌وساز آشنایی داشته باشید. ازآنجایی‌که در این مقاله در مورد وال پست صحبت می‌کنیم، بهتر است نگاهی به قوانین، مقررات و ضوابط موجود برای اجرای وال پست بیندازیم.

    آیین‌نامه 2800 و سازمان نظام‌مهندسی نظرات مهمی درباره اجرای وال پست دارند که در ادامه آن‌ها را بررسی می‌کنیم.

    آیین‌نامه 2800 مشخص کرده که برای دیوارهایی با طول بیشتر از 6 متر اجرا کردن وال پست الزامی است؛ اما سازمان نظام‌مهندسی اجرای وال پست‌ها را برای دیوارهای بیشتر از 4 متر الزامی کرده است.

    بند 3-7 صفحه 64 آیین‌نامه 2800، ویرایش دوم: «اگر طول دیوار غیر سازه‌ای 40 برابر ضخامت دیوار باشد و اگر حداکثر ارتفاع دیوار غیر سازه‌ای از تراز کف مجاور 3.5 متر باشد، در این شرایط نیازی به اجرای وال پست نیست. لبه‌های قائم تمام دیوارهای غیرسازه ای باید مهار شوند. همچنین لبه‌های افقی دیوارها یا تیغه‌های غیرسازه ای که در تمام طول ارتفاع ادامه ندارند، باید با کلاف‌های فولادی یا ناوادنی هایی با نمره حداقل 6 متصل شده باشند»

    بند 4-5-4 آیین‌نامه 2800:  دیوارهای داخلی یا تیغه‌هایی که ارتفاعشان بیشتر از 1.8 متر است، باید به شکل مناسب و با استفاده از وادارها، مهارها و غیره، ازنظر جانبی به سازه متصل و به‌خوبی مهار شوند.»

    بند 4-9-1-3 از مقررات ملی ساختمان مبحث چهارم: « کلیه دیوارهای پیرامونی باید برای مقاومت در برابر زلزله و باد به‌واسطه وال پست‌ها ایمن گردند.»

    اما عدم اجرای وال پست چه تبعاتی می‌تواند برای سازنده و مهندس ناظر داشته باشد؟

    طبق مقررات، ازآنجایی‌که عملکرد وال پست حفظ و نگهداری از دیوارها در اثر وارد شدن نیروهای بیرونی مانند زلزله و طوفان است، چنانچه در ساختمان وال پست اجرانشده باشد و بعد از وقایعی مانند زلزله یا وزش باد شدید دیوار تخریب شود و به جان یا مال افراد آسیبی وارد کند، یکی از مقصرین چنین حادثه‌ای مهندس ناظر ساختمان خواهد بود.

    پرسش و پاسخ‌های متداول

    نظرات

    کلیه حقوق برای شرکت ارتباطات ماندگار پرشین محفوظ می باشد.

    Copyright © 2019 Ertebatat Mandegar Persian Ltd. Ertebatat Mandegar Persian Company ® , All Rights Reserved.