چوب و انواع آن در صنعت ساختمان
مدت زمان تقریبی برای مطالعه این مقاله: 11 دقیقه
امیتاز 5 از 5 رای

چوب و انواع آن در صنعت ساختمان

چوب یکی از کارآمدترین و مفیدترین مصالحی است که از قدیم ایام در دسترس بشر قرارگرفته است و بشر از ابتدای خلقت از سنگ و چوب به‌عنوان اولین مصالح ساختمانی استفاده کرده است. در این مقاله به بررسی چوب ها و انواع موجود آن ها در صنعت ساختمان پرداخته ایم.

در این صفحه با چوب و انواع آن در صنعت ساختمان آشنا می شوید:

    شاید به‌جرئت بتوان گفت که اگر چوب از زندگی بشر حذف می‌شد، به‌طورقطع بسیاری از علوم نمی‌توانستند تا به این حد به درجه کمال برسند؛ چراکه هر شاخه از دانش بشری به‌گونه‌ای به چوب و فرآورده‌های جانبی آن وابسته است. ازجمله غلوم به وابسته به چوب را می‌توان شامل: صنایع ساختمان - کاغذسازی - داروسازی (ساختن الكل) - مجسمه‌سازی - قالب‌سازی - ریخته‌گری - صنایع اتومبیل - لوازم‌خانگی - کشتی‌سازی - صنایع هواپیماسازی - صنایع بسته‌بندی - سازهای موسیقی و غیره دانست. به‌طور خلاصه در هر رشته از صنعت، چوب نقش کلیدی و بااهمیتی دارد. از طرفی امروزه به دلیل مشکلات ایجاد شده در اکوسیستم قطع درختان کمتر صورت می‌گیرد، بنابراین در حوزه ساخت‌وساز چوب به متریالی لوکس در ساختمان‌سازی تبدیل‌شده است. ساختمان‌هایی که در نمای خارجی و دکوراسیون داخلی آن‌ها چوب به‌کاررفته قیمت بالاتری دارند و زیبایی آن‌ها منحصربه‌فرد است. امروزه در بازار، چوب طبیعی در مقایسه با چوب مصنوعی بسیار گران‌تر به فروش می‌رسد.

    همان‌طور که میدانید در حال حاضر تولید چوب‌های مصنوعی مانند MDF، پی‌وی‌سی، نئوپان و … بسیار رایج شده و قیمت ارزان آن‌ها باعث شده اکثر افراد این چوب‌ها را بیشتر از چوب طبیعی ترجیح دهند؛ بنابراین با توجه به این مسئله، خطر نابودی درختان و اکوسیستم نسبت به گذشته کمتر شده است. در این مقاله هدف ما آشنایی شما با انواع چوب و نقش آن در صنعت ساخت‌وساز است.

    انواع چوب در صنعت ساخت‌وساز

    مهندسین ساختمان، همواره به دنبال پیدا کردن مناسب‌ترین چوب برای پروژه در حال استارت هستند و در این راه انواع مختلف چوب تست و بررسی می‌شود. به‌طورکلی چوب‌هایی که در ساختمان‌سازی مورداستفاده قرار می‌گیرند معمولاً به دودسته تقسیم می‌شوند:

    چوب درخت‌های سوزنی‌برگ‌ و چوب درخت‌های پهن‌برگ. انواع درختان سوزنی‌برگ شامل: درخت سرو، کاج، سرخدار و نراد است. درختان پهن‌برگ نیز شامل بلوط، اقاقيا، افرا، ممرز، توسکا، راش، چنار، صنوبر و بید می‌شوند.

    همچنین مشاهده کنید: قیمت لحظه‌ای تیرآهن

    تفاوت‌های درختان سوزنی‌برگ و پهن‌برگ

    از دیدهای مختلف این دو نوع درخت دارای تفاوت‌های گوناگون هستند. به‌عنوان‌مثال ازنظر یک جنگل‌دار درختان ازنظر، طريقه تكثير، تعداد گونه‌های هر دسته (از سوزنی‌برگان در حدود ۵۰۰ گونه باقی‌مانده ولی از پهن برگان بیش از ۵۰۰۰ گونه شناخته شده است)، محل تکثیر، حساسیت به انواع آب‌وهوا، شكل هندسی درخت و شاخه‌های آن و سرعت رویش متفاوت‌اند؛ اما از دیدگاه مهندسین ساختمان تفاوت درختان سوزنی‌برگ و پهن‌برگ در موارد زیر است:

    1. چوب سوزنی‌برگان دارای وزن کمتری است؛ درنتیجه سبک‌تر و نرم‌تر می‌باشد. لذا برای کارهای نجاری و قالب‌سازی آسان‌تر شکل‌گرفته و خوش رنده‌تر می‌باشند، ضمناً کار نجاری با آن‌ها نیز ارزان‌تر تمام می‌شود. البته از طرفی دیگر پروژه پیاده شده با چنین چوب‌هایی اغلب از مقاومت کافی برخوردار نیست.
    2. چوب سوزنی‌برگان زودتر و بهتر از پهن برگان خشک می‌شود.
    3. مصرف چوب درختان سوزنی‌برگ بیشتر از پهن برگان است. درواقع در صنایع کاغذسازی، قالب‌سازی، در صنایع ریخته‌گری، قالب‌سازی برای بتن، وسایل موسیقی و غیره از چوب سوزنی‌برگان استفاده می‌شود.
    4. در صنایع ساختمان چه به‌طور مستقیم، مانند در و پنجره و کمد و چه به‌طور غیرمستقیم، مانند قالب‌بندی برای بتن و به‌صورت مبل و میز و صندلی، از چوب درختان سوزنی‌برگ که در ایران به نام کلی نراد معروف است، استفاده می‌گردد.
    5. چوب درختان پهن‌برگ، دارای نقوش، رنگ‌های زیبا و تنوع هستند و نسبت به سوزنی‌برگان، بهتر لاک و الکل می‌گیرند.

    چوب در ساخت و ساز

    مروری کلی بر معایب و مزایای چوب

    مزایای استفاده از چوب شامل این موارد است که:

    • عایق حرارتی و برودتی است.
    •  مقاومت مکانیکی نسبتاً خوب و خاصیت ارتجاعی در مواقع ضربه دارد.
    • قابلیت پرداخت سطحی، رنگ‌پذیری، کنده‌کاری و برش دارد.
    • امکان تصحیح خواص (مواد ضد حریق، ضد رطوبت و ضد قارچ).
    •  ارزان، باقابلیت در دسترس بودن و سهولت ساخت
    • تجدید پذیری مجدد درخت بعد از برش وجود دارد.
    •  دارای خاصیت آکوستیک است.

    معایب استفاده از چوب طبیعی شامل:

    • وزن سنگین نسبت به مواد مصنوعی
    • مستعد بودن جهت حمله موجودات زنده (قارچ‌ها، جوندگان، حشرات)
    • قابل اشتعال بودن
    • عدم امکان استفاده مجدد به شکل اولیه
    • ضعف اتصالات به‌وسیله چوب

    انواع چوب و کاربردهای آن

    ۱. چوب راش

    چوب این درخت به رنگ کرمی مایل به قرمز است و نوعی چوب نیمه سنگین به شمار می‌آید. بافت چوب راش همگن و متشکل از یکسری دوک است. این دوک‌ها که در سطح چوب وجود دارند زیبایی بی‌نظیری به آن بخشیده‌اند اما برای نجاران یک عیب به شمار می‌آیند زیرا آن‌ها هنگام رنگ‌آمیزی رنگ سیاه به خود می‌گیرند.
    این چوب کاربرد ویژه‌ای در مبل‌سازی و ساخت درب و پنجره دارد. یکی از مزایای این چوب قطر آن است زیرا به دو متر نیز می‌رسد. این چوب‌ها را می‌توان به‌صورت یکسره در اختیار مبل‌ساز یا سازنده درب قرار داد تا محصول موردنظر را تولید کند. مراقبت از چوب راش عمر آن را طولانی می‌کند و آن را می‌توان سالیان سال حفظ نمود. مقاومت این چوب در برابر رشد قارچ و باکتری بالاست و به‌راحتی فرسوده نمی‌شود.

    ۲. چوب گردو

    چوب گردو چوبی ریزبافت، نیمه سبک است که مقاوم و به رنگ خاکستری مایل به قهوه‌ای تیره است. چوب گردو چوبی با مقبولیت جهانی است که رگه‌ها و نقش و نگار بسیار زیبا، صیقل پذیر و همگن می‌دارد. بافت چوب گردو به‌گونه‌ای است که می‌توان بر روی آن منبت‌کاری و کنده‌کاری انجام داد و آن را با انواع طرح‌ها تزئین نمود. مقاومت فشاری، خمشی و کششی این چوب بسیار بالاست و در مقایسه با سایر چوب‌ها در برابر نفوذ آب مقاوم‌تر است. این چوب سختی متوسطی دارد و  در برابر ضربه کمتر دچار آسیب می‌شود. قدمت این چوب باعث شده گزینه‌ای مناسب برای ساخت اجزاء معماری و مبلمان به شمار آید. قیمت چوب گردو به نسبت قیمت سایر چوب‌ها کمی بالاتر است.

    ۳. چوب بلوط

    درخت بلوط عمر بسیار طولانی دارد و تا ۲۰۰۰ سال عمر می‌کند. امکان رشد قارچ و حشرات در این درخت وجود ندارد و استحکام و مقاومت چوب آن بی‌نظیر است. چوب درخت بلوط به در طیف‌های قهوه‌ای روشن تا تیره در طبیعت یافت می‌شود  بافت آن فشرده و درشت است. این چوب از مقاومت خوبی در برابر سائیدگی و جذب رطوبت برخوردار است و از آن در تولید مبلمان، کف‌پوش، کابینت، انواع قفسه و … استفاده می‌شود. پرداخت این چوب آسان است ازاین‌رو چوب ایده آلی برای استفاده طولانی‌مدت به شمار می‌آید.

    ۴. چوب ملچ

    این نوع چوب ازجمله چوب‌های زیبا، خوش‌نقش و دکوراتیو در ایران محسوب می‌شود و در درجه اول مناسب برای صنایع روکش سازی می‌باشد. کاربرد این نوع از چوب معمولاً در تهیه و ساخت تخته چندلایه، درهای ماسیو (چوب خالص)، ادوات ورزشی و خراطی پایه‌ها و نرده‌ها است. ملچ چوبی جزو چوب‌های نیمه سنگین و نیمه سخت، راست تار و خوش کار با قابلیت تورق عالی است.

    ۵. چوب توسکا

    چوب توسکا وزن بسیار سبکی دارد و مقاومت آن در برابر ضربه بالا نیست. رنگ‌بندی این چوب شامل رنگ‌های کرم تا صورتی و قرمز است و برای ساخت مبل و صندلی و ساخت کف‌پوش از آن استفاده می‌شود. بافت چوب درخت توسکا نرم است، ازاین‌رو از انعطاف‌پذیری بالایی برخوردار می‌باشد. توسکا در ساخت تخته چند لایی مخصوصاً لایه‌های وسطی، جعبه سازی، مدل‌سازی و اسکلت مبلمان کاربرد دارد. لازم به ذکر است که توسکا بیشترین میزان فروش را در بازار چوب‌فروشان پس از راش دارد.

    ۶. چوب افرا

    درخت افرا دارای گونه‌های مختلفی است که می‌توان آن‌ها را در جنگل‌های شمال کشور یافت. چوب این درخت راست تار بوده و به دلیل سختی بالا برای مصارفی مانند ساخت کف‌پوش، دیوار پوش، تخته چندلایه، مبلمان و … گزینه‌ای مناسب محسوب می‌شود. رنگ افرا معمولاً سفید مایل به کرم یا صدفی‌رنگ است که زیبایی مخصوص به خود را دارد.

    ۷. چوب تبریزی

    چوب تبریزی معمولاً به رنگ سفید تا کرم روشن است و اغلب لکه‌های سیاه‌رنگ و یا قهوه‌ای دارد. این چوب نسبتاً نرم و سبک است و کار با آن آسان است. از طرفی دوام زیادی ندارد. از چوب تبریزی برای کاغذسازی، کبریت‌سازی، جعبه سازی و ادوات کشاورزی استفاده می‌شود.
    درباره کاربردهای مختلف این نوع از چوب می‌توان گفت که به‌عنوان تیرهای مخابراتی، تیر ساختمانی، کبریت‌سازی، ساخت وسایل کشاورزی، جعبه سازی و ساخت قفسه‌بندی کاربردی است. همچنین به جهت سنبه کاری نیز چوب تبریزی مناسب است.

    ۸. چوب روسی

    معمولاً به چوب روسی در بازار چوب ایران به هر نوع چوب سفیدرنگ وارداتی از روسیه گفته می‌شود که شامل گونه‌هایی مانند نراد، نوئل و انواع کاج‌ها می‌شود. این چوب  به رنگ سفید مایل به قرمز، فاقد مجاری صمغی، راست تار، سبک و با قابلیت ترک خوردن کم هنگام خشک شدن است. چوب روسی قابلیت سنباده‌خوری، میخ خوری و پیچ خوری عالی دارد ولی باوجود تمام مزایا به‌راحتی در مقابل قارچ‌ها دچار مرض لکه آبی یا لکه قرمز می‌شود از استحکام آن می‌کاهد.
    ازجمله کاربردهای این چوب با توجه به سبکی و ضریب الاستیته بالای آن در ساختن اسکلت ساختمان‌ها و مبلمان است. همچنین الیاف بلند و خمیر سفید آن در کاغذسازی مصرف فراوان دارد.

    ۹. چوب زبان‌گنجشک

    این نوع چوب که با نام ون نیز معروف است در کشور به‌وفور یافت می‌شود. چوب زبان‌گنجشک دارای بافت سخت بوده و دارای رنگ سفید صدفی تا سفید مایل به زرد می‌باشد. این چوب زیبا دارای رگه‌های بسیار است و می‌تواند به ترمو بادوام همراه با مقاومت بالا تبدیل شود. این چوب پس از انجام فرایند ترمو ماشین‌کاری و پرداخت می‌شود و به دلیل تراکم و دانسیته بالا می‌توان اتصالات آن را با پیچ انجام داد. ترمووود ون گزینه‌ای بسیار مناسب برای تولید کف‌پوش در مکان‌های مختلف نظیر رستوران‌ها، بالکن‌ها، مراکز تجاری و … است زیرا زیبایی آن بی‌نظیر بوده و در اثر رفت‌وآمد دچار آسیب و خوردگی نخواهد شد.

    چوب در ساخت و ساز

    ۱۰. چوب ساج

    این چوب در مناطقی مانند کشور هندوستان و اندونزی یافت می‌شود و به دلیل روغنی بودن به نسبت سایر چوب‌ها در برابر پوسیدگی و تجمع حشرات مقاوم‌تر می‌باشند. چوب ساج (تیک) زیبا و خوش‌تراش است به رنگ قهوه‌ای طلایی تا قهوه‌ای پنج پررنگ با خط‌هایی سیاه که بسیار سنگین و بادوام است. کاربرد این چوب در صنعت کشتی‌سازی، صنایع ظریف به‌خصوص خاتم‌کاری، ساخت ابزار آزمایشگاهی، روکش گیری و قسمت‌های بیرونی و داخلی ساختمان موارد مصرف دارد.

    ۱۱. چوب ممرز

     این نوع چوب در ایران گستردگی زیادی دارد. ممرز ریزبافت و به رنگ سفید تا سفید مایل به کرم بوده و جزو چوب‌های سخت و نیمه سنگین است. ممرز مقاوم همراه با قابلیت مقاومت نسبت به سایش است. ازجمله کاربردهای این چوب در کاغذسازی، تولید تخته خرده چوب ، تخته فیبر، واگن سازی، دسته ابزار و ساخت چوب‌های تونلی است.

    ۱۲. چوب اکومه

    درخت اکومه در کشور گابن و هندوستان رشد می‌کند و رنگ بافت درون آن صورتی تا قهوه‌ای روشن است. این چوب به دلیل زیبایی منحصربه‌فرد در ساخت پلی وود، کابینت سازی، دکوراسیون داخلی و ساخت درب و پنجره مورداستفاده قرار می‌گیرد. وزن اکومه کم است اما مقاومت بالای آن باعث شده برای مصارف مختلف مورد استقبال قرار گیرد. بافت این چوب به‌هم‌پیوسته است و ازجمله چوب‌های راست تار به شمار می‌آید.

    سخن پایانی

    همان‌طور که مطالعه نمودید، چوب و فراورده‌های چوبی ازجمله بااهمیت‌ترین متریال در تاریخ زندگی بشر از گذشته تا به امروز بوده است. در این مقاله ما سعی کردیم این اهمیت را یادآور و در راستای شناخت کامل انواع چوب‌ها به شما کمک کنیم. امیدواریم که مطالب ذکرشده کمکی هرچند کوچک درزمینهٔ افزایش آگاهی شما کرده باشد.

     

    پرسش و پاسخ‌های متداول
    نظرات

    کلیه حقوق برای شرکت ارتباطات ماندگار پرشین محفوظ می باشد.

    Copyright © 2019 Ertebatat Mandegar Persian Ltd. Ertebatat Mandegar Persian Company ® , All Rights Reserved.