نورپردازی ساختمان و انواع آن
مدت زمان تقریبی برای مطالعه این مقاله: 13 دقیقه
امیتاز 5 از 1 رای

نورپردازی ساختمان و انواع آن

نورپردازی چیزی بیشتر از روشنایی یک اتاق است، چراکه حال و هوای محیط را تعیین می‌کند و محیط را برای فعالیتی که در آن انجام خواهد شد، آماده می‌نماید و تأثیر زیادی بر سلامت روح و روان دارد.

در این صفحه با نورپردازی ساختمان و انواع آن آشنا می شوید:

    در جامعه امروز افرادی که به زندگی اهمیت بیشتری می‌دهند، مدت‌ها وقت می‌گذارند تا محیط اطراف خود و دیگران را برای فعالیت‌های مختلفی مثل کار یا استراحت طراحی کنند. این طراحی محیط و تمام جوانب آن مثل انتخاب مبلمان مناسب را زمانی می‌توانید به نمایش بگذارید که یک نورپردازی آگاهانه و درست داشته باشید.

    زیباترین وسایل نورپردازی اگر در جای مناسب خود قرار نگیرند، منابع نوری بی‌ارزشی هستند که در صورت قرار گرفتن در موقعیت مناسب به فضا روح می‌دهند و نقوش زیبایی از نور در محیط ایجاد می‌کنند. با توجه به این مقدمه درباره اهمیت و ارزش نورپردازی، در ادامه این مطلب به بررسی نورپردازی در ساختمان، انواع و ویژگی‌های آن می‌پردازیم و نکات مربوط به این مبحث را ذکر می‌کنیم، پس تا پایان با ما همراه باشید.

    اهمیت نور طبیعی

    به‌طور میانگین حدود ۲۰ درصد یک اتاق را پنجره‌ها تشکیل می‌دهند که تأمین‌کننده نور طبیعی در فضا هستند، یک نورپردازی مناسب نورپردازی است که به ترکیب نور مصنوعی و نور طبیعی تأکید داشته باشد. ازجمله عوامل تأثیرگذار بر نور طبیعی می‌توان به وجود پنجره در اتاق‌ها، کمیت و کیفیت نور طبیعی در هر اتاقی نسبت به اتاق دیگر، جهت قرار گرفتن خانه (شمالی یا جنوبی)، اندازه و شکل اتاق و زوایای آن و تعداد پنجره‌ها اشاره کرد.

    نور شمال سردتر و ضعیف‌تر از نور جنوب است، درحالی‌که رنگ‌ها را حقیقی‌تر از نور جنوب نشان می‌دهد همین ویژگی در طراحی داخلی نقش بسیار پررنگی دارد. از طرفی دیگر نور جنوب تم گرمی به رنگ‌ها می‌دهد که در عصرگاه حالات دل‌نشینی را ایجاد می‌کند.

    سایز و شکل اتاق هم در نورگیری مؤثر است، مشخص است که اتاق‌های کوچک نسبت به اتاق‌های بزرگ به نور کمتری احتیاج دارند اما این موضوع همیشه صادق نیست، شکل و محل قرارگیری پنجره‌ها بر نیاز به نورگیری اتاق مؤثر است. اتاق مستطیلی که پنجره‌ها در عرض آن قرار دارند نسبت به اینکه که پنجره‌ها در طول آن قرار دارند به نور بیشتری احتیاج دارد و اتاقی که منظره آن با ساختمان دیگر، محافظ و یا درختی گرفته‌شده نسبت به همان اتاق با منظره باز به نور طبیعی بیشتری نیاز دارد.

    بنابراین ازآنجاکه ما نمی‌توانیم جهت ساختمان را عوض کنیم پای نورپردازی مصنوعی به میان می‌آید و هرگونه نقصی از طرف نور طبیعی را می‌تواند جبران کند. به‌عنوان نمونه در روزهای آفتابی که نور باعث به وجود آمدن تشعشعات شفاف و سایه‌های موج‌دار می‌شود، انسان‌ها پرانرژی‌تر و پرنشاط‌تر هستند و آمادگی آن‌ها برای فعالیت روزمره بیشتر است درحالی‌که در روزهای ابری و خاکستری که کنتراست بین سایه و روشنایی وجود ندارد، انسان‌ها کسل و بی‌حوصله هستند. وقتی در طول روز وارد اتاق‌هایی می‌شویم که نور آفتاب مستقیم به آن‌ها می‌تابد احساس سلامت، گرما و نشاط می‌کنیم درحالی‌که اتاق‌هایی که نور آفتاب به‌طور غیرمستقیم به آن‌ها می‌تابد احساس خمودگی، بی‌حوصلگی و افسردگی را در فرد ایجاد می‌کند که به این حالات تأثیر روانی نور می‌گویند که با به کار بردن صحیح نور مصنوعی در فضا این احساس قابل‌تقلیل می‌باشد.

    انواع نورپردازی محیط

    نورپردازی ساختمان به 2 دسته کلی تقسیم می‌شود:

    ۱. نورپردازی بیرونی

    نورپردازی بیرونی نیز خود به دودسته نورپردازی نما و نورپردازی فضای سبز یا محوطه تقسیم می‌شود.

    • نورپردازی نما

    در زمان تصمیم‌گیری و برنامه‌ریزی جهت انواع نورپردازی نمای ساختمان حتماً به اهمیت هماهنگی رنگ متریال نمای ساختمان و رنگ نور انتخاب‌شده دقت کنید. نورپردازی نما یکی از پراهمیت‌ترین بخش‌های نورپردازی ساختمان است و عوامل ازجمله رنگ و شدت نور، مصرف انرژی و انتخاب نحوه نورپردازی در ایجاد یک فضای زیبا و دل‌نشین به‌شدت تأثیرگذار است.

    قبل از اجرای نورپردازی نما باید بدانید که:

    1. در نورپردازی نما نباید از رنگ‌های آزاردهنده و خیلی شارپ استفاده کنید.
    2. نورپردازی ساختمان شما نباید موجب مزاحمت برای ساختمان‌های مجاورتان شود.
    3. از منظر طراحی و زیبایی‌شناسی نورپردازی نما نباید به فضای داخلی خانه راه یابد.
    • نورپردازی حیاط و فضای سبز

    شما با نورپردازی مناسب فضای سبز خود می‌توانید آرامش بیشتری در محیط ایجاد کنید. نشان دادن تمام زیبایی فضا در شب و اضافه کردن زیبایی به محیط با استفاده از نور و سایه ازجمله دلایل به‌کارگیری نورپردازی محیط می‌باشد. برای نورپردازی محوطه حتماً نیاز به هزینه‌های زیاد و استفاده از انواع لامپ‌های نورپردازی مختلف و وسایل پیشرفته نورپردازی نیست. شما خیلی ساده می‌توانید با استفاده از نورهای متحرک مانند انواع چراغ‌های نورپردازی شارژی، شمع، فانوس یا ریسه، محوطه منزل خود را نورانی و جلوه زیبایی به آن ببخشید.

    نورپردازی

    ۲. نورپردازی داخلی

    نورپردازی ساختمان نقش کلیدی در طراحی داخلی داردچراکه دیوار‌ها و سقف نقش مهمی در نورپردازی داخلی ساختمان ایفا می‌کنند. درواقع طراحان داخلی و دکوراسیون به‌خوبی از اهمیت شکل نورپردازی و چگونگی اعمال آن در فضا باخبرند.

    اهمیت نورپردازی آشپزخانه

    آشپزخانه ازجمله اصلی‌ترین قسمت‌های هر خانه‌ای  است و باید پرنور باشد. لازم است در این فضا حتماً از یک منبع نور سقفی استفاده کنید چراکه این محیط ازجمله مکان‌هایی با بیشترین حجم استفاده و رفت‌وآمد می‌باشد درواقع برای نورپردازی مناسب در فضای آشپزخانه باید به قسمت‌هایی که بیشتر استفاده می‌شوند (مانند کانتر آشپزخانه، کابینت‌ها، کشو‌ها و سینک ظرف‌شویی) بیشتر توجه کرد. همچنین از منظر طراحی می‌توان برای داشتن فضایی گرم و صمیمی در آشپزخانه می‌توانید روی اپن لامپ‌های آویز با نور گرم نصب کنید.

    نورپردازی سالن پذیرایی

    اغلب مردم تصور می‌کنند که اتاق پذیرایی باید بسیار روشن و پرنور باشد غافل از اینکه طبق اصول طراحی روشنایی بیش‌ازحد، آرامش اتاق را از بین می‌برد. درواقع یک نورپردازی مناسب بر روی میز پذیرایی باعث جلب‌توجه میهمانان و زیبایی بیشتر محیط می‌شود. توصیه می‌شود برای نورپردازی در سایر قسمت‌های اتاق پذیرایی نیز از نورهای غیرمستقیم استفاده کنید، چراکه نورهای به‌شدت مستقیم در سالن پذیرایی چندان آرامش‌بخش نمی‌باشد.

    نورپردازی اتاق‌خواب

    ازجمله مهم‌ترین بخش‌ها برای نورپردازی اتاق‌خواب می‌باشد، فضایی که برای استراحت و خواب طراحی‌شده است. درواقع نور این فضا باید تسکین‌دهنده باشد و موجب آرامش شما شود؛ بنابراین بهترین گزینه برای ایجاد چنین نورپردازی‌هایی در فضا استفاده از آباژور می‌باشد. لازم به ذکر است که در صورت استفاده از لوستر در نورپردازی اتاق‌خواب توجه داشته باشید که نور مستقیم لوستر نباید به چشم تابیده شود، هرچند که ما توصیه‌ای به استفاده از لوستر در اتاق‌خواب نمی‌کنیم. بهترین رنگ لامپ برای اتاق‌خواب رنگی است که به نور خورشید نزدیک‌تر است.

    نورپردازی اتاق غذاخوری

    مناسب‌ترین گزینه برای این فضا استفاده از نور طبیعی است. چراغ یا لوستر باید دقیقاً بالای میز غذاخوری قرار داشته باشد تا سطح میز کاملاً روشن و مناسب شود. همچنین شما می‌توانید از چراغ‌های متحرک (شمع، ریسه و ...) نیز برای نورپردازی این فضا استفاده کنید.

    نورپردازی

    نورپردازی دیوارها

    عموماً دیوارها یکی از در دسترس‌ترین و در برخی مواقع کم‌کاربردترین قسمت‌ها در هر فضایی می‌باشند. برخلاف تصور عموم نورپردازی این قسمت نیز بسیار حائز اهمیت می‌باشد و می‌تواند در زیبایی کلی فضای اتاق نقش داشته باشد. برای مثال درصورتی‌که از جزئیاتی هم چون گچ‌بری، آرک، شلف و دیگر جزئیات تزئینی در آن به‌کاررفته است، انتخاب وسیله نورپردازی مناسب و نصب آن در محل صحیح از اهمیت ویژه‌ای برخوردار می‌باشد. انجام این کار می‌تواند جذابیت‌های دیداری زیادی در فضای اتاق به همراه داشته باشد. نصب لامپ در محل صحیح باید با دقت بسیار بالایی صورت گیرد. برای مثال درصورتی‌که طراحی اتاق نشیمن به سبک معاصر می‌باشد و در طراحی و دیزاین دیوار آن از سنگ استفاده‌شده است، بهتر است از یک لامپ مناسب بر روی سنگ استفاده نمایید. انجام این کار می‌تواند نقش و نگار طبیعی سنگ را به نمایش گذاشته و فضایی زیبا به ارمغان آورد.

    درصورتی‌که در طراحی دیوار از آجر استفاده‌شده است نیز می‌توانید نسبت به اجرای این ایده و راهکار اقدام نمایید. توجه داشته باشید در این موارد لامپ باید درست در بالای سنگ یا آجر مورداستفاده قرار گیرد. هم‌چنین درصورتی‌که دیوار از سطح یکنواختی برخوردار نبوده و در قسمت‌هایی دچار آسیب‌دیدگی می‌باشد، از استفاده لامپ در این قسمت خودداری نمایید.

    مشاهده کنید: قیمت لحظه ای آهن

    نورپردازی سرویس بهداشتی

    چراغ‌هایی که می‌توانند نور طبیعی کافی تولید کنند بهترین گزینه برای نورپردازی سرویس بهداشتی هستند. لامپ‌هایی با نور سفید یا لامپ‌هایی که نوری نزدیک به نور طبیعی خورشید دارند انتخاب مناسبی برای سرویس بهداشتی است. چراغ‌ها در این فضا باید در جایی نصب شوند که کمترین سایه را بر روی صورت ایجاد کنند.

    استفاده از نورپردازی در معماری از اهمیت بسیاری برخوردار است. میزان نور تأثیر مستقیمی بر روی سلامت انسان دارد و فراوانی یا کمبود آن احساسات و عملکرد مغز را تحت تأثیر قرار می‌دهد. عدم توجه به نورپردازی ساختمان موجب از بین رفتن بخش بسیاری از زیبایی ساختمان می‌شود. امروزه لامپ‌های گوناگونی در شکل، کاربرد، میزان روشنایی و با میزان مصرف انرژی مختلف تولید و عرضه می‌شوند.

    برنامه‌ریزی برای نورپردازی

    ۱. استفاده از نور عمومی

    نورپردازی عمومی همان‌طور که از نامش پیداست نور را به‌طور یکسان در فضا پراکنده می‌کند و روشنایی لازم برای انجام فعالیت‌های مختلف را فراهم می‌نماید. این نور به اسم نور از بالا هم معروف است. نور عمومی پایه برنامه‌ریزی برای نورپردازی است و برای جبران نور طبیعی در طول روز و ایجاد نوری یکنواخت در هنگام شب در محیط به کار می‌رود. نور عمومی به‌صورت مستقیم با لوسترها یا آویزهای سقفی و یا به‌صورت غیرمستقیم از طریق نورهای کار گذاشته‌شده در فرورفتگی‌های سقف کاذب تأمین می‌شود.

    این نور کمترین سایه را در محیط ایجاد می‌کند تا محیطی یکنواخت و آرامش‌بخش به وجود بیاورد. روشن کردن بیشتر نقاط اتاق و فراهم کردن امکان دید از مشخصات اصلی این نوع نور است. در کل پیشنهاد می‌شود در هر ۶۰۰ تا ۷۰۰ سانتیمتر مربع یک منع نور عمومی در محیط داشته باشید. نور عمومی با انواع دیگر نور که برای فعالیت‌های مختلف مثل مطالعه، انجام تکالیف، تهیه غذا و ... در نظر گرفته‌شده‌اند، ترکیب می‌شود و آن‌ها را تکمیل می‌کند. باید در نظر گرفت که رنگ سقف بر میزان و شدت نور عمومی تأثیرگذار است در مواردی که رنگ سقف سفید است، رفلکس شدیدتر از حالتی است که سقف تیره‌رنگ باشد. درواقع پخش‌شدگی نور بیشتری را شاهد خواهیم بود.

    ۲. اعمال کردن نور برای کار

    این نور منطقه خاصی را روشن می‌کند و باعث جلب‌توجه بیشتر به آن منطقه می‌شود. درواقع کاملاً موضعی است. نور موضعی یا کانونی به ما کمک می‌کند تا فعالیت به خصوصی مثل تهیه غذا، مطالعه بازی با وسیله‌ای خاص را در امنیت و با راحتی همراه با دیدی مناسب انجام دهیم.
    ازجمله مشکلاتی که ممکن است با این نور داشته باشید، شدت زیاد پرتوافکنی آن است که باعث به وجود آمدن سایه اطراف محیط می‌شود، پس باید مراقب بود تا سایه بر روی نقطه کاری نیافتد. نور باید در کنار یا روبروی فرد گذاشته شود و به یاد داشته باشید که از قرار دادن این نوع نور در پشت سر فرد خودداری کنید. یکی از انواع نور موضعی نورهای رومیزی هستند که روی میز کار یا مطالعه قرار می‌گیرند این نور یا باید در وسط میز کار یا در جهت کار گذاشته شود.

    ۳. استفاده از نور دکوراتیو یا تأکیدی

    این المان که نورپردازی نقطه‌ای نیز نامیده می‌شود تنها نقطه‌ای از فضا را روشن می‌کند. نورپردازی تأکیدی مستقیم و بسیار قوی است و زیبایی آن بیشتر از کارایی‌اش مطرح است. این نوع نورپردازی در حقیقت به ما می‌گوید به چه چیزی نگاه کنیم یا دید را به سمت عنصری خاص مثل آثار هنری، گیاهان و یا وسایلی گران‌بها جهت می‌دهد و تأثیر آن را برای بیننده بیشتر می‌کند. نور دکوراتیو به‌خودی‌خود مفهوم تأکید دارد و تمرکزی بی‌نقص باحالتی سحرانگیز ایجاد می‌کند. به‌طورکلی این نوع نور ۳ برابر روشن‌تر از نور عمومی اتاق است و کنتراست خوبی را در فضا ایجاد می‌کند و نور عمومی را کامل می‌کند.

    ۴. اجرای نورپردازی هوشمند

    در دنیای مدرن امروز با پیشرفت علم و تکنولوژی نورپردازی ساختمان به‌صورت هوشمند نیز قابل‌اجراست. سیستم روشنایی هوشمند این امکان را برای ساکنین فراهم می‌کند تا با استفاده از نرم‌افزار نصب‌شده بر روی گوشی موبایل یا لب تاپ بتوانند روشنایی ساختمان را کنترل کنند. این نرم‌افزارها شدت نور لامپ و یا حتی رنگ آن را تغییر می‌دهند و حتی از راه دور و خارج از ساختمان می‌توانند کنترل نورپردازی را به عهده بگیرند. نورپردازی هوشمند به میزان قابل‌توجه منجر به بهینه‌سازی مصرف انرژی در ساختمان می‌شود و ازنظر اقتصادی بسیار مقرون‌به‌صرفه است و هزینه‌های قبوض برق را کاهش می‌دهند.

    با اجرای این روش نورپردازی از روشن بودن لامپ‌های اضافی پرهیز می‌شود و میزان نور طبق نیاز تنظیم می‌گردد. در سیستم هوشمند به‌منظور کنترل نور، لامپ‌های مختلفی ازجمله لامپ هالوژن، لامپ ال ای دی، لامپ فلورسنت و لامپ رشته‌ای استفاده می‌شود.

    نورپردازی

    ازجمله مزایای اعمال نورپردازی هوشمند در خانه :

    • اجرای نورپردازی به روش هوشمند آسان است.
    • با استفاده از تلفن همراه زمانی که خارج از منزل هستید می‌توانید شدت و زمان روشنایی را از راه دور تنظیم کنید.
    • این نوع نورپردازی به دلیل امکان تغییر رنگ نور می‌تواند کمک شایانی به زیباسازی فضا کند.
    • هزینه‌های تعمیر و نگهداری تجهیزات روشنایی با اجرای این روش نورپردازی به میزان قابل‌توجه کاهش می‌یابد. چراکه استفاده از برق کاملاً برنامه‌ریزی‌شده جلو می‌رود.
    • با استفاده از این سیستم می‌توان از کلیدهای تاچ یا لمسی به‌جای کلیدهای دستی استفاده نمود.
    • نصب سیستم نورپردازی هوشمند، هزینه‌های مصرف برق را به میزان قابل‌توجه کاهش می‌دهد.
    • نورپردازی هوشمند با تکیه‌بر آخرین تکنولوژی روز دنیا اجرا می‌شود و تلفیقی از هنر و فناوری است. ازاین‌رو ساختمانی که به این نوع سیستم نورپردازی مجهز شده جزء مدرن‌ترین و لوکس‌ترین ساختمان‌ها محسوب می‌شوند.

    کلام آخر

    نورپردازی ازجمله مهم‌ترین المان‌ها در طراحی داخلی محسوب می‌شود. همچنین چندان دور از ذهن نیست که بگوییم با عدم اعمال نورپردازی مناسب در خانه هرقدر هم ازنظر دکوراسیون و وسایل، خانه را غنی کنید بدون وجود یک نور خوب طراحی شما به کمال نمی‌رسد. هدف ما در این مقاله آشنایی کامل شما با بحث نورپردازی و اهمیت آن بود که امیدواریم مفید واقع‌شده باشد.

    پرسش و پاسخ‌های متداول
    نظرات

    کلیه حقوق برای شرکت ارتباطات ماندگار پرشین محفوظ می باشد.

    Copyright © 2019 Ertebatat Mandegar Persian Ltd. Ertebatat Mandegar Persian Company ® , All Rights Reserved.